[ChanhKien.org]
Chương 6. Thượng thiện nhược thủy
Phần III. Vẻ đẹp thực sự của nước
Chúng ta lại nói về một số đặc tính khác của nước, cũng chính là vẻ đẹp thực sự của nước.
Nước còn có một phương diện về chân, vô cùng chân; chúng ta thường hay nói trẻ em thật ngây thơ chân thành, mà nước cũng vô cùng thanh trong, thuần khiết, trong suốt, vì sao lại nói thanh trong, thuần khiết, trong suốt là tốt? Mọi người thử nghĩ xem, chúng ta có thể dùng nước để pha hồng trà, cũng có thể pha cà phê, cũng có thể nấu một chén canh chua cay, nếu dùng một chai rượu liệu có thể pha cà phê được chăng? Không thể được. Đây chính là ưu điểm của nước, chính nhờ vào sự thanh trong, thuần khiết, trong suốt ấy nên nó mới có thể dung hợp được với bất kỳ thứ gì, nó mới có thể tẩy rửa những thứ dơ bẩn để trở nên sạch sẽ, tinh tươm.
Nước trong suốt nên mới có thể hòa với ngũ sắc, giả sử nó không trong suốt, nếu nước có sắc màu nào đó, thì nó có thể hòa với ngũ sắc không? Không thể, vì nước hễ gặp màu sắc nào thì cũng sẽ thay đổi theo, vì nó trong suốt nên những màu sắc khác gặp nó mới không bị biến đổi, đều thể hiện được màu sắc vốn có của mình, bạn thấy đấy, nước đã thành toàn (1) cho thứ khác, trái tim của nó thật thuần khiết. Nội tâm của chúng ta cũng có thể như thế, cũng cần làm được như thế.
Mọi người biết văn hóa truyền thống Trung Hoa có giảng rằng “Đạo sinh nhất, nhất sinh nhị, nhị sinh tam, tam sinh vạn vật”, chúng ta đều là do Đạo kia sinh thành. “Tam Tự Kinh” cũng có viết: “Nhân chi sơ, tính bản thiện”; bản tính của tất cả chúng ta đều vô cùng lương thiện, trái tim vốn dĩ thuần khiết, trong suốt, chỉ là đến hậu thiên thì đã bị ô nhiễm rất nhiều. Chúng tôi hy vọng hôm nay sau khi chúng tôi giảng ra những điều này, bạn có thể tẩy sạch, trừ bỏ đi những thứ ô nhiễm này, bao gồm cả bệnh của bạn, bạn sẽ thấy hạnh phúc biết bao.
Nước còn rất đáng tin, chúng ta biết thủy triều trên sông Tiền Đường (2) rất đáng tin, các cơn triều lớn đều đến rất đúng giờ, chưa từng thất hẹn, thế nên có thể nói nước còn có tính tin cậy.
Mọi người chúng ta càng nghe càng trở nên xinh đẹp, cho thấy rõ nội tâm của chúng ta đều vô cùng mỹ hảo. Thời xưa có người nói rằng ai đó muốn trở nên xinh đẹp hơn thì hãy đối xử tốt hơn với người khác; những nữ giáo viên của chúng ta ai cũng muốn mình trở nên xinh đẹp; cũng có người nói: Nếu muốn kiếp sau mình xinh đẹp hơn thì hãy đối xử tốt hơn với người khác, hãy cười nhiều hơn với người ta, thì kiếp sau nhất định sẽ rất xinh đẹp. Chúng ta không nói về kiếp sau, mọi người hãy xem khi một người nở nụ cười thì có phải rất dễ coi không? Khi bạn cười đương nhiên sẽ đẹp hơn khi chau mày, vậy thì nội tâm chúng ta cũng hiểu rất rõ, khi chúng ta thường hay cười thì sẽ đẹp biết bao, ấy là vẻ đẹp của sự thuần tịnh, của sự lương thiện bộc lộ ra từ trong nội tâm.
Đây không phải là nói đùa, mọi người nghĩ xem khi bạn càng ngày càng tường hòa, người ta nhìn thấy bạn thì tâm tình liền trở nên tốt hơn, vẻ đẹp nội tại ấy, chúng ta nói vẻ đẹp nội tâm ấy khác với sự xinh đẹp bề ngoài. Hiện nay có nhiều cuộc thi sắc đẹp, rất nhiều cô gái trẻ có thể nói là vô cùng xinh đẹp, nhưng cô ấy lại không nhất định được coi là mỹ lệ. Xinh đẹp là vẻ đẹp bên ngoài, còn mỹ lệ là vẻ đẹp nội tại bên trong. Những giáo viên của chúng ta ở đây đều có giáo dưỡng, mọi người đều rất yêu trẻ, đã dạy dỗ biết bao đứa trẻ bằng tình yêu của chúng ta, thế nên vẻ đẹp của chúng ta khác với vẻ đẹp bề ngoài của họ, nội tâm bạn có rất nhiều điều tốt đẹp, khi vẻ đẹp nội tại này của bạn được thể hiện ra bên ngoài thông qua nụ cười, sự dịu dàng thì đó mới là đúng là vô cùng tốt đẹp.
Có câu nói rằng “Sông sâu tĩnh lặng”, chính là nói về dòng sông này nhìn mặt nước thấy cực kỳ tĩnh lặng, nhưng có thể dưới lòng sông nước lại chảy với tốc độ cực kỳ nhanh, vì sao thế? Bởi vì con sông này quá sâu, dù dưới lòng sông nước có chảy xiết thế nào thì trên mặt nước cũng không cảm giác thấy. “Sông sâu tĩnh lặng”, nước sông có thể rất sâu, nước trong đại dương sâu không thể đo được, vô cùng vô tận. Có một người nọ có sở thích viết thư pháp, anh ta đặc biệt yêu thích bốn chữ “Sông sâu tĩnh lặng” này nên đã tìm đến rất nhiều bậc thầy thư pháp, nhưng không ai chịu viết cho anh ta, nhà thư pháp kia nói, tôi không dám viết, chính là vì nhà thư pháp ấy chưa đạt được đến cảnh giới như thế nên ông ấy không dám viết. Vậy nên bạn thấy người này rất bình tĩnh, bình thường không nói nhiều, nhưng nội tại của họ lại vô cùng mỹ hảo, chính là sông sâu tĩnh lặng.
Nước còn có đặc tính công bằng (bình). Chữ “công” này, chính là công đạo của nước, bạn cầm một chiếc bát xin ăn hay một chiếc bát bằng vàng, thì nước cũng sẽ không phân biệt sang hèn giàu nghèo, với ai cũng như thế, thế nên nói rằng nước rất công bằng. Chúng ta đựng nước vào cái ly bị cong thì nước cũng sẽ bị cong theo hình dạng của ly. Nước cũng bình lặng, chính là bên trong nó vẫn bình lặng bất động. Nói cách khác, cái thiện kia của chúng ta không nên dao động (thay đổi), một bước lùi lại ấy, sự tổn thất ấy, bạn không nên dao động, còn những chuyện khác bạn có thể thoải mái thay đổi, tùy kỳ tự nhiên.
Mọi người đều biết, nước còn có một đặc tính cực kỳ tốt, chính là thuận, nó có thể vô cùng thuận. Nước rất giỏi biến hóa, nước có thể đóng băng, biến thành đá ở thể rắn; băng rất cứng, nó có thể trở nên rất cứng. Nước cũng có thể hoá thành mây, rất loãng, bồng bềnh, đây là những biến thể của nước. Nước còn có các biến thể khác, đây là một đặc tính quan trọng của nước. Nó không có hình dạng cụ thể, gặp vuông thì vuông, gặp tròn thì tròn.
Hơn nữa nước cần đi là đi, cần dừng là dừng. Đây chính là nước, nó chính là thuận, thuận theo người khác, không hề đối nghịch. Nước cũng rất yên tĩnh, chứa trong bình nước cũng được, hay trong ao hồ cũng vậy, ở đâu thì nó cũng có thể yên tĩnh bất động. Gặp vách đá cheo leo, nó cũng không sợ hãi, ung dung chảy xuống trở thành thác nước; khi đến thung lũng, nó có thể dừng lại nơi đó bất động, hoàn toàn tĩnh lại, không hề sợ cô đơn, trở thành hồ nước sâu. Chính là nói khi nào cần tĩnh nó sẽ tĩnh, khi nào cần động thì nó sẽ động, đó là nước đang khai thị, gợi mở cho chúng ta. Vậy thì làm một con người, ta cũng cần làm được giống thế. Nước vừa có thể kiên định với nguyên tắc của mình, lại có thể biến hóa muôn hình vạn trạng, bậc quân tử thánh hiền xưa nay chính là như vậy, tiếp đây chúng tôi sẽ kể cho mọi người câu chuyện về trí huệ của Yến Tử.
Chú thích của người dịch:
(1) Thành toàn: giúp đỡ, tạo điều kiện cho người khác đạt được mục đích, nguyện vọng, đạt được sự vẹn toàn.
(2) Sông Tiền Đường: là dòng sông lớn nhất tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, nổi tiếng với hiện tượng thủy triều mạnh, bắt nguồn từ giao giới tỉnh An Huy và Giang Tây, đổ ra vịnh Hàng Châu.
Dịch từ: https://www.zhengjian.org/node/149017
