Tác giả: Tổ nghiên cứu Nhân vật thiên cổ anh hùng của văn hóa Thần truyền 5000 năm
[ChanhKien.org]
Giáo dục thất đức
Trong thời kỳ này của lịch sử, người Trung Quốc đã rời xa văn hóa truyền thống 5000 năm, đạo đức con người xuống dốc trầm trọng, tinh thần dân tộc gần như lụi tàn, đất nước đang bên bờ diệt vong. Tưởng Giới Thạch chỉ rõ rằng, Trung Quốc thất bại là vì giáo dục không còn tốt nữa, không thể tiếp tục phát huy kế thừa nền văn hóa đạo đức cao thượng và trí tuệ vĩ đại vốn có của dân tộc, yếu lĩnh của giáo dục cần phải đề cao đạo đức.
Thực ra, dựa vào nền tảng văn hóa cao đẹp sâu dày của Trung Quốc, một dân tộc ưu tú như người Trung Quốc, cùng với việc đất đai màu mỡ, rộng lớn, lịch sử lâu đời, trong thế giới hiện đại đáng lẽ phải phồn thịnh hơn, tiến bộ hơn bất kỳ một quốc gia, một dân tộc nào khác, nhưng tại sao đến nay chúng ta lại không thể ngang bằng với các quốc đảo gần như không có cơ sở văn hóa, mà tệ hơn nữa lại còn bị họ xâm lược và áp bức? Là bởi vì chúng ta đã thất bại về giáo dục, chúng ta không thể tiếp tục phát huy kế thừa nền văn hóa đạo đức cao quý và trí tuệ vĩ đại vốn có của dân tộc. Hãy nhìn Nhật Bản mà xem, từ một quốc gia lạc hậu, không có nền tảng văn hóa, nhưng chỉ trong vài chục năm công phu, Nhật Bản đã vươn mình trở thành một quốc gia hùng mạnh, trước là đánh bại Trung Quốc, sau đó là Nga, lại còn tự xưng là cường quốc thế giới, có thể tùy ý thao túng, xâm lược Trung Quốc chúng ta. Lý do tại sao họ có thể chuyển mình từ một quốc gia nghèo yếu thành giàu mạnh, chính là sự thành công của giáo dục sau thời Duy Tân Minh Trị.
Cách dạy mới của Trung Quốc chúng ta gần như bắt đầu cùng lúc với Nhật Bản, nhưng tại sao giáo dục của người Nhật chỉ trong 20 – 30 năm lại đột phá nhanh về tiến bộ khoa học kỹ thuật, trau dồi chính trị, phát triển kinh tế, xây dựng thành một cường quốc hiện đại? Ngược lại, giáo dục của Trung Quốc lại không đạt được thành tựu gì đáng kể, đất nước đến nay vẫn còn nghèo nàn, yếu kém và sa sút, lại phải chịu sự xâm lược và đàn áp từ nước khác? Chính là vì những người làm giáo dục tại Trung Quốc trước kia không chú trọng đến yếu lĩnh của giáo dục, hoặc đã chú trọng đến nhưng vẫn không thể làm theo yếu lĩnh, thế nên giáo dục không đạt chất lượng. Nhiều nhất cũng chỉ là phát triển bề ngoài, mà ít có sự tiến bộ về thực chất.
Yếu lĩnh của giáo dục mà tôi nói là gì? Chính là chúng ta cần phát triển giáo dục rộng khắp cho công dân về bốn phương diện: đạo đức, trí tuệ, thể chất, tổ chức. Sự giàu mạnh của một đất nước và sự thịnh vượng của dân tộc hoàn toàn bắt nguồn từ đạo đức cao thượng, tri thức tuyệt vời, thể chất cường tráng và sự phát triển cộng đồng của người dân nước đó. Ngày nay, người dân Trung Quốc đã suy thoái tinh thần và đạo đức, trình độ dân trí thấp, thể chất yếu nhược, xã hội rời rạc, đều là những gốc bệnh chủ yếu làm suy vong quốc gia dân tộc. Những căn bệnh này nếu không bị loại bỏ, thì sẽ không thể chuyển yếu thành mạnh, cứu nước phục hưng được.
Tưởng Giới Thạch chỉ ra rằng mấu chốt để kháng Nhật chính là tinh thần và đạo đức: “Cái gọi là chiến tranh không thuần túy là chiến tranh vật chất, ngoài sức mạnh vật chất còn có một loại sức mạnh cơ bản nhất chính là sức mạnh tinh thần. Sức mạnh vật chất phải dựa vào nền tảng sức mạnh tinh thần thì mới có thể phát huy tốt nhất, thế nên sức mạnh tinh thần thường có thể khắc chế được sức mạnh vật chất, từ đó có được thắng lợi cuối cùng. Trung Quốc của chúng ta hiện nay còn lạc hậu về kinh tế và khoa học, tất cả sức mạnh vật chất, tuy nhất thời không kịp bổ sung đầy đủ, nhưng tinh thần thì là điều vốn có của mỗi người dân. Cái gọi là tinh thần là nói về tinh thần dân tộc. Tinh thần của dân tộc được sinh ra từ đạo lý vốn có của dân tộc: ‘trung hiếu, nhân ái, tín nghĩa, hòa bình’. Chỉ cần người dân cả nước có thể khôi phục lại những đạo đức vốn có, phát huy tinh thần dân tộc, đoàn kết làm một, cùng nhau chiến đấu thì nhất định chúng ta sẽ đánh thắng được những kẻ thù có sức mạnh vật chất vượt trội” (Đường lối quan trọng để chính phủ và nhân dân cùng cứu nước, 1936).
2. Nguồn gốc võ sĩ đạo
Oa Quốc – Nhật Bản
Nhật Bản cổ đại được gọi là Oa Quốc, phong tục dân gian đơn thuần. Tần Thủy Hoàng phái Từ Phúc theo hướng Đông đến Bồng Lai, mang văn hóa Trung Hoa đến Nhật Bản. Thời Tùy – Đường, Nhật Bản đã gửi một lượng lớn học sinh đến Trung Quốc, tiếp thu toàn diện nền văn minh Trung Hoa. Từ năm Trinh Quán thứ tư (năm 630), Nhật Bản đã cử sứ thần sang nhà Đường. Những sứ giả này đã đem văn hóa Thần truyền thời Đường cho đến những quy định, phong tục dân gian, kiến trúc và trang phục về Nhật. “Đường Thái Tông dựa vào vị trí (địa lý) của quốc gia này, là nơi Mặt Trời mọc trên biển Đông, đặt tên đất nước ấy là Nhật Bản, ý nghĩa là đất nước có nguồn gốc từ Mặt Trời”. Năm Trinh Quán thứ 20 (năm 646) – Nhật Bản tiến hành “Đại hóa cải tân”. Nhật Hoàng Takatoku tuyên bố mô phỏng theo cách của Trung Quốc mà đặt niên hiệu là Đại Hóa. Sau cải cách Đại Hóa, Nhật Hoàng chấp nhận tên nước do Thái Tông ban tặng, chính thức đổi thành Nhật Bản.
Dưới thời vua Đường Cao Tông, Nhật Bản đã xâm lược nước chư hầu Silla của nhà Đường, gây ra chiến tranh, cuối cùng nhà Đường giành chiến thắng. Các nhân vật anh hùng thiên cổ qua các thời đại cũng quan tâm đến các quốc gia xung quanh, gồm cả Nhật Bản. Qua những lần biến triều đổi đại trên vũ đài Thần Châu, văn hóa nhà Đường đã bén rễ tại Nhật Bản. Nhà Nguyên từng hai lần tấn công Nhật Bản, đều vì cuồng bạo mà thất bại trở về, người Nhật gọi hai lần đó là Thần Phong – Kamikaze, có nghĩa là cơn bão với uy lực mạnh mẽ thổi từ nơi Thần cư ngụ. Vì nhà Nguyên chưa đặt chân đến được Nhật Bản, nên văn hóa Đại Đường mới có thể được lưu lại tại Nhật Bản.
Nhật Bản lập quốc dựa trên tinh thần võ sĩ đạo của Nho giáo. Từ triều đại Nam Tống, các samurai đã bắt đầu cai trị, tổng cộng đã trải qua ba thời kỳ lịch sử với chế độ Mạc phủ – Mạc phủ Kamakura, Mạc phủ Ashikaga và Mạc phủ Tokugawa (thuật ngữ Mạc phủ có nguồn gốc từ tiếng Hán cổ đại, dùng để chỉ phủ đệ của các tướng lĩnh thời chiến), bắt đầu với sự kết thúc của chiến tranh Nguyên Bình năm 1185 và kết thúc vào thời Duy Tân Minh Trị năm 1867, tổng cộng 682 năm, đã đặt định nên lịch sử lâu dài của chế độ võ tướng thống trị tại Nhật Bản.
“Tướng Minamoto no Yoritomo đã dựng nên Mạc phủ Kamakura (vào thời kỳ Thiệu Hưng, nhà Nam Tống, vua Tống Quan Tông trị vì) đã lãnh đạo các võ sĩ, tôn sùng đạo Nho, trị vì thiên hạ, đường lối chính trị đơn giản, trọng lễ nghi, tiết kiệm, đặc biệt chú trọng giáo dục võ sĩ đạo. Minamoto no Yoritomo xuất thân trong gia đình võ sĩ nên đặc biệt chú trọng tinh thần võ sĩ. Cái gọi là tinh thần của người võ sĩ, chẳng hạn như trung hiếu, giữ lời hứa, thận trọng và độc lập, bên trong thì biết đối nhân xử thế, bên ngoài thì tu võ công, v.v., các võ sĩ xem mình như hình mẫu cho nhân dân: ‘Vi hoa đương vi anh hoa, vi nhân đương vi võ sĩ dã’ (Làm hoa thì hãy như hoa anh đào, làm người hãy như người võ sĩ). Sự giáo dục mà các samurai nhận được trong gia đình chính là sự nghiêm khắc, tuân thủ phương châm: ‘Chết trong đao kiếm, xem cái chết chính là trở về nhà, vũ khí của kẻ thù đâm vào mặt là nỗi hổ thẹn lớn của người võ sĩ’. Loại giáo dục võ sĩ đạo này có ảnh hưởng lớn đến các học giả Nhật Bản thời bấy giờ, và tín điều được các võ sĩ tôn trọng dần dần trở thành mục tiêu đạo đức chung của những người dân Nhật Bản. Ngoài ra, tư tưởng kính Thần bái Phật cũng là một phần quan trọng của võ sĩ đạo. Nhật Bản xem việc kính Thần Phật ngang hàng với võ thuật. Dù xông pha chính trường hay chiến đấu, họ đều cầu nguyện, phong tục này được lưu truyền đến tận ngày nay”.（Tưởng Giới Thạch, Tinh thần lập quốc của Trung Quốc, năm 1932).
Sau khi hai triều Nguyên, Thanh tiến vào làm chủ Trung Nguyên, triều đình và nhân dân Nhật Bản xuất hiện cách nói: “Sau vách núi không còn Trung Quốc, Triều Minh vong không còn Hoa Hạ”. Họ cho rằng Nhật Bản là chân chính kế thừa nền văn hóa Trung Hoa, họ tự xưng là Trung Quốc, xem Hoa Hạ như kẻ mọi rợ, gọi người Hoa là “nô lệ của Triều Thanh”, “người China”.
Võ sĩ đạo là linh hồn của dân tộc Nhật Bản, điểm này Tưởng Giới Thạch biết rõ nhất, ông nói: “Mặc dù lịch sử của võ sĩ đạo có từ thời nhà Tống, tức là triều đại Minamoto no Yoritomo của Nhật Bản, nhưng sau thời Mạc phủ Tokugawa, thời Minh Trị Duy Tân thì nó đặc biệt thịnh vượng; họ sử dụng tinh thần võ sĩ đạo đó để khởi xướng tinh thần dân tộc Nhật Bản. Họ tạo nên ‘linh hồn của Yamato’ của Nhật Bản, linh hồn của dân tộc Nhật Bản, vì vậy võ sĩ đạo là tinh thần thực sự của đất nước, dân tộc họ”.
Thủ tướng thường trích dẫn ý tứ câu nói của Binh Pháp tôn tử: “Công tâm vi thượng”, cũng chính là đạo lý này. Muốn tấn công đất nước của kẻ địch thì trước tiên phải tấn công vào tâm hắn, nếu không, chúng ta có chiếm được thành trì, bắt họ làm tù binh cũng đều vô dụng. Dù là ai thì cũng phải ghi nhớ phương châm “Công tâm vi thượng” (tạm dịch: Đánh vào lòng người là thượng sách) này, nhất là phải biết tinh thần của việc Nhật Bản xâm lược Trung Quốc là gì? Điều này quan trọng hơn việc nghiên cứu bất kỳ vũ khí hay chiến thuật nào!
“Nói một cách đơn giản, võ sĩ đạo của người Nhật bắt nguồn từ hai chữ Nho giáo của Trung Quốc chúng ta, kẻ sĩ là giảng về đạo Nho, đạo là giảng về giáo dưỡng, sĩ đạo cũng chính là Nho giáo. Võ sĩ đạo chính là tàn dư của Nho giáo. Nho đạo vốn dĩ là tinh thần dân tộc Vương Đạo Trung Quốc chúng ta, nhưng đã bị người Nhật cắt ghép để tạo nên tinh thần dân tộc bá đạo của họ. Tinh thần của võ sĩ đạo nằm ở chữ ‘dũng’, mang thêm một chút ‘trí’. Còn cái ‘dũng’ của người Trung Quốc cổ xưa là cái dũng có mang theo lễ nghĩa, khác với cái dũng từ lòng nhiệt huyết. Tuy nhiên chữ ‘nhân’ then chốt nhất trong ba từ ‘trí, nhân, dũng’ của người Trung Quốc chúng ta, thì Nhật Bản lại tuyệt đối không có, họ không giảng tín nghĩa, nhân ái, hòa bình, hoàn toàn chỉ giảng những điều thấp như xâm lược, cường bạo”.
“Thật ra đạo lý trong võ sĩ đạo chỉ là một điều đơn giản như vậy, không có gì đặc sắc; cũng không phải là bảo vật vốn có gì của Nhật Bản, mà chỉ là món đồ cũ của Trung Quốc bị đánh cắp và biến thành tinh thần dân tộc, mà lại dám dùng nó để xâm lược Trung Quốc chúng ta. Còn những thứ vốn có của Trung Hoa chúng ta, ngược lại lại bị chúng ta vứt bỏ, để người khác cướp đi, dùng nó để áp bức chúng ta, hãy xem có đáng tiếc hay không! Có đáng xấu hổ hay không!” (Tinh thần lập quốc của Trung Quốc, năm 1932)
(Còn tiếp)
Dịch và chỉnh lý từ:
https://www.epochtimes.com/gb/16/12/14/n8591631.htm
https://w3.etviet.com/thien-co-anh-hung-tuong-gioi-thach-p8-nguon-goc-cua-vo-si-dao_196889.html