Tác giả: Kim Thu

[ChanhKien.org]

Giờ nghỉ trưa ở trường tiểu học Hoành Tường, các thầy cô phòng này ba người, phòng khác năm người, tụm lại ăn trưa với nhau.

Từ khi hiệu trưởng Trương đến hơn hai năm nay, mọi người ít còn thói quen mời nhau đi ăn. Trước kia, buổi trưa hầu như chẳng mấy ai mang cơm, ai cũng rủ nhau đi ăn. Thực ra, nhiều người đã chán ngán thói quen này từ lâu, lương ba cọc ba đồng đều tiêu hết vào những bữa rượu vô bổ, nhưng không ai dám phá vỡ “quy củ” bất thành văn ấy. Ai cũng là người chịu thiệt, nhưng ngoài mặt lại tỏ ra chẳng bận tâm, tự giác duy trì nó. Cứ đến giờ tan làm buổi trưa, trong không khí ồn ào vui vẻ lo liệu chuyện ăn uống, lại ẩn giấu sự khách sáo giả tạo, dù trong lòng đau như cắt, mọi người cũng đã quen, trở nên chai sạn. Bởi vì lãnh đạo thích như vậy, thích uống rượu.

Cô Trương thì khác, giản dị và nghiêm túc. Ngày thứ hai sau khi đến, cô đã bắt đầu mang cơm trưa theo. Như vậy, những người vẫn đi ăn ngoài cũng cảm thấy không tự nhiên. Rủ cô đi ăn cùng thì cô nhất quyết không đi. Chẳng bao lâu, vài giáo viên vốn đã muốn mang cơm theo liền bắt đầu làm vậy. Thế là không lâu sau, thói quen tụ tập ăn uống buổi trưa ấy dần biến mất.

Con của cô Trương vừa thi đỗ đại học, nên chủ đề trò chuyện của mọi người dĩ nhiên xoay quanh chuyện này. Có người hỏi cô dạy con thế nào mà hiệu quả như vậy, có người hỏi cô Trương có thể giúp chỉ bảo cách giáo dục con cái của họ không.

Kinh nghiệm của cô Trương như thế này.

Vì điều kiện sống của bản thân không khá giả, lại từ nhỏ đã được cha mẹ dạy câu “nuông chiều con tức là hại con”, nên cô luôn rất nghiêm khắc với con. Cô chưa bao giờ dẫn dắt con theo hướng hưởng thụ vật chất, bản thân cô cũng không chú trọng những điều đó. Nhớ khi con gái còn học tiểu học, sau giờ làm, cô Trương và chồng ra chợ bán thịt nướng, để con ở nhà tự khóa cửa. Dần dần, đứa trẻ cũng quen, không còn sợ nữa, ở nhà lặng lẽ làm bài tập, làm xong thì tự chơi, chơi mệt rồi tự nằm lên giường ngủ.

Khi trở về, thấy khuôn mặt nhỏ của con lấm lem, dáng ngủ say như một chú mèo con, vừa thương vừa thấy đáng yêu. Nhưng cũng không còn cách nào khác, cuộc sống mưu sinh mà.

Khi con lớn hơn một chút, cô cũng cho con một số tự do. Tiền lì xì của người thân mỗi dịp Tết đều được để riêng cho con, nhưng con gái chưa bao giờ tiêu xài bừa bãi. Dưới ảnh hưởng của cha mẹ, con cũng biết tiết kiệm. Để tiết kiệm tiền, mỗi ngày tan học, con thường xuống xe sớm một trạm rồi đi bộ về, nói rằng như vậy mỗi ngày có thể tiết kiệm được một đồng.

Tuy nhiên, sự phức tạp của xã hội và sự xuống cấp của lối sống cũng dần ảnh hưởng đến con một cách vô hình. Khi lên cấp ba, con bắt đầu nảy sinh tâm lý so sánh, đua đòi trong chi tiêu. Thấy bạn bè không mang cơm, buổi trưa đều mua đồ ăn, nên con thử xin mẹ tiền, muốn ngày nào cũng ra ngoài mua đồ ăn. Cô Trương đã từ chối. Vì những thứ con muốn mua chẳng qua là bánh mì, xúc xích… vừa tốn tiền lại không có dinh dưỡng, sao bằng cơm nhà mang theo. Thế là cô Trương nghiêm khắc dạy dỗ con một lần, quy định phải mang cơm, không được ham hư vinh. Để tăng tính thuyết phục, bản thân cô cũng mỗi ngày mang cơm đi cùng con. Trong lớp hầu như chẳng có mấy ai mang cơm, trừ vài học sinh con em nông dân, công nhân có hoàn cảnh khó khăn. Đến giờ trưa, cả lớp ồ lên chạy ra ngoài mua đồ ăn ngon, trong lớp chỉ còn lác đác vài học sinh ôm hộp cơm ăn, trong đó có con gái của cô Trương. Ăn cơm mang theo, uống nước mang theo, trong khi các bạn khác thì mua nước tinh khiết để uống.

Một lần, giáo viên Ngữ văn giao bài văn với chủ đề cha tôi hoặc mẹ tôi. Đứa trẻ về nhà hỏi ý kiến mẹ xem nên viết thế nào, mẹ nói, con viết về cha đi. Mẹ có công việc đàng hoàng, là hiệu trưởng, nhưng cha thì không có việc ổn định, hằng ngày đạp xe ba bánh bán hàng, dãi nắng dầm mưa, rất vất vả, không có địa vị xã hội; con nên viết về cha để ông ấy cảm thấy tự hào khi làm cha.

Thế là đứa trẻ đã viết rất chân thực về những gian khổ mưu sinh thường ngày của cha, nào là chống chọi gió mưa, nào là dậy sớm thức khuya, nào là những đêm đông giá rét phải dậy xoa bóp đôi chân lạnh buốt không ngủ được, nào là ăn lương khô cứng, uống nước lạnh, chờ đợi khách đến.

Kết quả, bài văn ấy được thầy cô trong trường chọn làm bài mẫu để đọc trước toàn trường, nhận được sự khen ngợi nhất trí của các giáo viên.

Vì đứa trẻ có phẩm hạnh tốt, việc học cũng không cần phải lo lắng, biết chăm chỉ. Không có những suy nghĩ lăng xăng như so bì trang phục, ăn uống hay yêu đương linh tinh, nên thành tích học tập tự nhiên tiến bộ ổn định, thi đỗ đại học cũng là điều tất yếu. Tuy không phải trường danh tiếng, nhưng đó là kết quả do chính mình nỗ lực đạt được, nên cũng cảm thấy yên tâm, xứng đáng.

Có nhiều bác sĩ chữa khỏi bệnh cho người khác nhưng bản thân lại đầy bệnh tật không thể dứt; có nhiều giáo viên dạy dỗ con cái người khác nên người, nhưng con mình lại lêu lổng, chẳng ra gì.

Thế giới thật kỳ lạ.

Dịch từ: https://www.zhengjian.org/node/40565