Tác giả: Sarah Campise Hallier
[ChanhKien.org]
Trước khi em bé chào đời, đàn ông đã thay đổi theo những cách định hình lại não bộ, hormone và ý thức về bản thân họ.
(Ảnh: Minh họa bởi Sunny Lo/The Epoch Times)
Nhiều thập kỷ qua, các nghiên cứu đều tìm hiểu xem việc có bố mang lại điều gì cho con trẻ. Nhưng hầu như không nghiên cứu nào trong số ấy đặt câu hỏi: Việc có con mang lại điều gì cho các ông bố?
Nhiều đàn ông cảm thấy khó khăn khi diễn tả việc xảy ra sau khi họ làm bố. Nhìn bề ngoài, cuộc sống dường như vẫn tiếp diễn như thường lệ—vẫn công việc ấy, vẫn ngôi nhà ấy, vẫn những sinh hoạt thường ngày ấy. Tuy nhiên, nhiều ông bố lại miêu tả cảm giác rằng có gì đó từ căn bản đã thay đổi.
“Việc làm bố không chỉ đơn thuần là tạo ra một ‘chức danh’ mới”, Tommy Mattera, chuyên gia tâm lý hôn nhân gia đình, nói với The Epoch Times. “Đôi khi nó bộc lộ điều gì vốn đã tồn tại, chỉ là chưa được gọi tên”.
Các nhà khoa học hiện nay đang tìm kiếm bằng chứng về những thay đổi mà họ có thể đo được ở những người sắp làm bố, thậm chí ngay cả trước khi họ bắt đầu công việc thay bỉm hay kể chuyện cho con trước giờ đi ngủ.
Những thay đổi trong cơ thể
Vai trò làm cha thường được cho là bắt đầu từ phòng hộ sinh (khi em bé chào đời). Nghiên cứu chỉ ra rằng nó có thể còn bắt đầu sớm hơn đó rất nhiều.
Một nghiên cứu năm 2025 theo dõi những đàn ông lần đầu làm bố và đo thấy những thay đổi hormone trong cơ thể họ trước khi em bé chào đời. Điều này thách thức quan điểm cho rằng các ông bố chỉ là những người quan sát đợi chờ bên ngoài.
Nghiên cứu chỉ ra rằng các ông bố có nồng độ oxytocin cao hơn những đàn ông không có con. Thường được mệnh danh là “hormone hạnh phúc”, oxytocin đóng vai trò trong sự gắn kết, tin tưởng và kết nối xã hội. Các nhà nghiên cứu tin rằng oxytocin có thể giúp hỗ trợ các mối quan hệ cha-con gần gũi mà phát triển trong thời kỳ mang thai.
Một trong những phát hiện thú vị nhất của nghiên cứu liên quan đến hormone testosterone. Nghiên cứu chỉ ra rằng đàn ông thường có nồng độ testosterone thấp hơn sau khi làm bố, một sự thay đổi giúp định hướng sự tập trung khỏi những đấu đá, hướng về cuộc sống gia đình nhiều hơn. Trong khi em bé vẫn còn trong bụng, đàn ông chuẩn bị làm bố với nồng độ testosterone thấp hơn có xu hướng trở thành các ông bố chăm vợ chăm con hơn sau khi con họ được sinh ra.
Những thay đổi không chỉ giới hạn ở nồng độ hormone
“Các khu vực não bộ liên quan đến sự cảm thông và yêu thương cũng cho thấy sự gia tăng hoạt động, và thậm chí còn có sự thay đổi trong cách cortisol hoạt động trong cơ thể”, chuyên gia tâm lý trị liệu Augusto Blanco nói với The Epoch Times. “Điều này giúp các ông bố nhận thức tốt và phản ứng nhanh hơn với các yêu cầu của em bé”.
Những thay đổi trong tính cách
Trong khi cả người mẹ và người cha đều trở thành những người giáo dưỡng, quá trình chuyển đổi lại diễn ra một cách khác biệt với đàn ông.
Trong khi các bà mẹ trải qua nhiều những thay đổi dễ thấy về thể chất trong thời kỳ mang thai và sinh con, các ông bố lại có xu hướng trải nghiệm quá trình chuyển đổi bên trong.
“Điều lớn nhất với tôi là học cách kiên nhẫn”, Justin Antunez, một ông bố 2 con đến từ bang California chia sẻ với The Epoch Times. “Bọn trẻ lúc nào cũng muốn sự quan tâm của bạn. Bạn nhận ra không phải là chúng đang gây sự; chúng chỉ là muốn chia sẻ thế giới của chúng với bạn. Việc làm bố đã ép buộc tôi phải chậm lại và nhìn mọi thứ qua con mắt của chúng”.
Antunez chia sẻ rằng quá trình chuyển đổi diễn ra với anh một cách từ từ, qua vô vàn những khoảnh khắc đời thường đòi hỏi anh phải đặt nhu cầu của người khác lên trước bản thân mình. Trải nghiệm của anh phản ánh một chủ đề được xuất hiện lặp đi lặp lại trong những cuộc trò chuyện với các ông bố.
Nhiều người diễn tả cảm xúc rằng cuộc sống của họ trở nên ít tập trung hơn vào tham vọng bản thân, và đặt tâm nhiều hơn vào phục vụ mục đích cao cả hơn bản thân họ.
“Đàn ông thường được xã hội cho là cần ưu tiên thành quả, năng suất, độc lập và thành công cá nhân”, chuyên gia tâm lý Doriel Jacov, người hay tư vấn cho các ông bố, nói với The Epoch Times. “Việc làm cha thách thức nhận dạng đó”.
Một đánh giá năm 2024 có tên “Cơ thể người cha” mô tả việc làm bố như một “quá trình chuyển đổi phát triển”. Đánh giá kết luận rằng việc làm bố có thể ảnh hưởng đến cách đàn ông nghĩ, cảm nhận, và hiểu bản thân họ. Qua hàng loạt nghiên cứu, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng trở thành một người bố có thể điều chỉnh lại sức khỏe thể chất, cuộc sống cảm xúc, mối quan hệ và thậm chí là cách một người đàn ông nhìn nhận về bản thân mình.
“Vai trò này có năng lực mà nhiều năm trị liệu cũng không thể đạt được”, Mattera nói. “Nó chuyển cuộc sống từ trừu tượng sang rõ ràng một cách vô cùng nhanh chóng”.
Không có quá trình để “hội nhập”, một em bé mới sinh ép đàn ông phải tự tìm câu trả lời.
“Ai đó đang dựa vào bạn”, Mattera nói. “Nhìn theo bạn. Học từ bạn dù bạn có chủ đích hay không”.
Đứa con trở thành tấm gương
Với nhiều đàn ông, việc trở thành một ông bố thách thức điều trước đó họ được dạy rằng làm đàn ông thì phải như thế nào. Nhiều bé trai lớn lên trong khi nghe những lời như “đừng khóc” và “mạnh mẽ lên”, những điều thường được nói ra từ một ông bố thể hiện tình yêu thương qua việc lao động chăm chỉ, hơn là nói ra cảm xúc của họ.
Jacov mô tả rằng khi những đứa trẻ bắt đầu khóc, phản ứng đầu tiên của các ông bố là bỏ đi chỗ khác. Số khác lại đi sang phía đối lập một cách tiêu cực, hễ bất kỳ tiếng động nào phát ra từ thiết bị theo dõi em bé là có mặt, quyết tâm không để lặp lại khoảng cách cảm xúc họ từng trải qua khi còn nhỏ. Trong cả hai trường hợp, việc làm bố ép nhiều đàn ông nhìn lại quá trình lớn lên của chính mình—và phiên bản “nam tính” mà họ được dạy dỗ—lại xuất hiện trong cách nuôi dạy của chính họ.
Shannon Franklin, nhà tâm lý học chuyên về mối quan hệ trong gia đình, nói với The Epoch Times rằng quá trình chăm sóc một đứa trẻ thường là khi xảy ra sự phát triển nổi bật nhất. Những người đàn ông trước đây chưa từng được hỏi về cảm xúc của họ, giờ đột nhiên phải theo dõi cảm xúc của con họ và chính bản thân mình. Dần dần, nhiều đàn ông học cách quản lý phản ứng của họ và vẫn giữ được sự bình tĩnh khi đối mặt với những tình huống khó khăn. Franklin tin rằng những trải nghiệm đó thường đóng vai trò làm tác nhân thúc đẩy cho sự phát triển của bản thân người bố.
Trở thành một người bố có thể làm sống lại những kí ức và cách thức trong mối quan hệ của đàn ông với chính cha mẹ họ. Blanco nói rằng, “và trong một vài trường hợp, khi họ hiểu được cha mẹ mình hơn, đó lại trở thành cơ hội để giải quyết những vấn đề dai dẳng trong nhiều năm”.
Trẻ con cũng có cách phản ánh điểm mạnh và điểm thiếu sót của cha mẹ. Việc làm bố bất ngờ trở thành một chiếc gương, một cơ hội để phát triển bản thân.
Một mục đích giúp thay đổi tất cả
Trẻ con mang lại những trách nhiệm khiến người làm cha mẹ có thể thấy quá tải, nhưng chúng cũng cung cấp một lý do để chịu đựng những thử thách mà trước đó tưởng chừng như không thể. Giấc ngủ và thời gian cho bản thân đột nhiên trở nên phải linh hoạt hơn so với trước đây.
Blanco quan sát rằng đàn ông thấy tự tin hơn, chất lượng mối quan hệ được cải thiện tốt hơn, tăng sự linh hoạt cảm xúc, và mức độ hài lòng với cuộc sống cao hơn sau khi trở thành bố. Mỗi ngày lại bày ra các cơ hội để xuất hiện, thất bại, học hỏi và làm lại.
Một em bé mới sinh không cần biết bố mình làm gì để kiếm sống. Đứa trẻ cũng chẳng màng đến những thành tựu trong chuyên môn hay biểu tượng địa vị từng có vẻ quan trọng với đàn ông. Đứa trẻ chỉ quan tâm liệu ai đó có xuất hiện khi chúng khóc, liệu có ai ở lại khi mọi chuyện trở nên khó khăn, và liệu ai chúng có thể dựa dẫm ngày mai.
Với nhiều đàn ông, hiện thực đơn giản ấy lại trở thành một trong những sức mạnh thay đổi mạnh mẽ nhất họ từng trải nghiệm. Nó đòi hỏi từ họ nhiều hơn họ tưởng, và nó tiết lộ những phần trong họ mà chưa từng được khám phá. Trong quá trình nuôi dạy một đứa trẻ, nhiều người nhận ra rằng họ, cũng vẫn đang trở thành mẫu hình đàn ông họ mong muốn.
(Theo The Epoch Times)