Trang chủ Right arrow Văn hóa Right arrow Nhân vật anh hùng thiên cổ

Nhân vật Thiên cổ anh hùng Trung Quốc - Đường Thái Tông (7): Mối họa từ Vương tộc

11-03-2026

Tác giả: Tổ nghiên cứu Nhân vật Thiên cổ anh hùng của văn hóa Thần truyền huy hoàng 5.000 năm

[ChanhKien.org]

Chân dung Đường Thái Tông, màu trên lụa, trước nằm trong bộ sưu tập của Nam Huân Điện Cố cung Bắc Kinh, nay thuộc Bảo tàng Cố cung Đài Bắc. (Ảnh thuộc sở hữu cộng đồng)

Phần thứ hai: Bình định mối họa trong nội bộ

Năm Đại Nghiệp thứ 13 (năm 617), Thái Tông lên kế hoạch, Lý Uyên khởi binh. Lý Uyên từng nói với Thái Tông rằng: “Đại nghiệp thành công, thiên hạ đều do con giành được, nên lập con làm Hoàng Thái tử”. Thái Tông cảm tạ nhưng chối từ.

Sau khi Cao Tổ đăng cơ, vẫn luôn muốn lập Thái Tông làm Thái tử. Thái Tông kiên quyết không nhận mà bẩm rằng: “Trưởng ấu có thứ tự, quốc gia có quy củ, đây là cái lý xưa nay không đổi. Hơn nữa trên có huynh trưởng, Thế Dân sao dám nhận! Con vẫn xin lập huynh trưởng làm Đông cung”. Cao Tổ liền phong con trưởng là Lý Kiến Thành làm Thái tử, con thứ Lý Thế Dân làm Tần Vương, người con trai thứ tư là Lý Nguyên Cát làm Tề Vương. Tước vị của Thái Tông đã cao đến mức không còn cao hơn được nữa, Cao Tổ đã sáng tạo ra một chức vụ trước nay chưa từng có là “Thiên Sách thượng tướng” để ban cho Thái Tông, vị trí ấy là ở trên các Vương, nắm toàn bộ binh quyền.

“Cao Tổ sở dĩ có được thiên hạ, đều là công của Thái Tông”. (“Tư trị thông giám”)

“Lúc công lao sự nghiệp của Thế Dân ngày càng hưng thịnh, Cao Tổ đã hứa riêng với Thái Tông sẽ lập ông làm Thái tử, Kiến Thành bí mật biết chuyện, y đã cùng Tề vương Lý Nguyên Cát âm mưu làm loạn”. (trích trong “Cựu Đường Thư ‧ Cao tổ nhị thập nhị tử truyện”)

Đường Thái Tông Lý Thế Dân do Vương Song Khoan vẽ trong “Bảng Trăm vị Anh hùng” (Vương Song Khoan cung cấp)

Lý Nguyên Cát và Lý Kiến Thành

Lý Nguyên Cát, tướng mạo xấu xí, tính tình hung ác. Lúc mới được sinh ra, mẫu thân là Thái Mục hoàng hậu rất ghét vẻ bề ngoài của y nên không muốn nuôi dưỡng. Lúc đó kẻ hầu là bà lão Trần Thiện Ý tự muốn nuôi dưỡng y, vì thế Nguyên Cát tránh được chết yểu. Lớn lên, Nguyên Cát trở thành con người hung tàn, sống cuộc sống xa hoa dâm dật. Thường bắt nô bộc, thê thiếp, binh lính mặc áo giáp giao chiến với nhau làm trò tiêu khiển, đánh đấm lẫn nhau, khiến cho nhiều người tử thương. Sau đó có lần Nguyên Cát tham gia trò chơi bị đâm trúng, Trần Thiện Ý ngăn cản y, Nguyên Cát nổi giận, lệnh cho tráng sĩ kéo chết ân nhân cứu mạng mình. Năm Vũ Đức thứ 2 (năm 619), Lưu Vũ Chu tiến sát Tịnh Châu. “Nguyên Cát sợ lắm, y lừa Tư Mã Lưu Đức Uy rằng: ‘Khanh đem lính già giữ thành, ta đem lính trẻ khỏe nghênh chiến’, lợi dụng việc xuất quân vào ban đêm, y mang theo thê thiếp rồi vứt bỏ quân lính mà chạy về kinh sư, Tịnh Châu bị rơi vào tay địch. (“Cựu Đường Thư – Cao tổ nhị thập nhị tử truyện”)

Con người Lý Kiến Thành chẳng có công lao gì đáng kể, lười biếng nhưng lại kiêu ngạo đa nghi, tham luyến tửu sắc. “Vương Khuê và Ngụy Trưng từng nói với Kiến Thành rằng: “Điện hạ thân là con trưởng nên mới được làm Thái tử, công lao không có gì đáng kể, lòng nhân đức còn chưa được truyền xa và rộng. Mà Tần Vương lại có công lao ngời ngời, uy chấn bốn biển, lòng người đều hướng về, điện hạ sao có thể tự yên tâm được đây?” (Trích trong “Cựu Đường Thư – Ẩn Thái tử Kiến Thành truyện”)

Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát hối lộ các phi tần của Cao Tổ, còn tư thông với mấy người trong số họ. Khi Thái Tông bình định Đông Đô, có phi tử muốn xin Thái Tông lấy các bảo vật trong cung nhà Tùy, lại còn thường hay mua quan bán tước cho họ hàng thân thích của mình, những việc làm đó đều bị Thái Tông cự tuyệt hết. Thái Tông biểu thị: “Tất cả bảo vật đều đã được thu giữ để tấu lên Cao Tổ, còn quan chức thì phải giao cho những người hiền năng, người có công đảm nhiệm”. Nhóm sủng phi của Cao Tổ rất oán hận Thái Tông, thường ở trước mặt Cao Tổ nói lời tốt đẹp cho Thái tử và Nguyên Cát, công kích Thái Tông.

Đố kỵ đến cuồng loạn

Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát đố kỵ khó lòng nhẫn nại, muốn dùng trăm phương ngàn kế để trừ khử Thái Tông.

1. Trực tiếp ám sát

Có lần Thái Tông theo Cao Tổ đến phủ của Nguyên Cát, Nguyên Cát đã lệnh cho tướng hộ vệ là Vũ Văn Bảo mai phục trong phòng, chờ cơ hội hành thích Tần Vương. Nhưng khi ấy Lý Kiến Thành lo rằng có phụ hoàng đi cùng, khó có thể thành công, bèn ngăn Nguyên Cát lại.

2. Tự ý chiêu binh mãi mã

Đô đốc Khánh Châu Dương Văn Can bị Kiến Thành mua chuộc, âm thầm chiêu mộ dũng sĩ. Kiến Thành sai Sử Lang Tướng Nhĩ Thất Hoán cùng Hiệu Úy Kiều Công Sơn trợ giúp Dương Văn Can khởi binh. Hai người đó rất sợ hãi, tố cáo việc Thái tử mưu phản. Cao Tổ giận lắm, muốn đem Kiến Thành giáng xuống làm Thục Vương. Sau đó nhờ Nguyên Cát cùng các phi tần trong cung cầu xin, Kiến Thành mới được trở lại kinh thành.

3. Âm mưu hạ độc

Một đêm nọ, Kiến Thành mở tiệc lớn mời Thái Tông tham dự, đã chuẩn bị sẵn rượu độc. Thái Tông uống mấy ly, đột nhiên cảm thấy đau trong tim rồi thổ huyết khá nhiều. Hoài An Vương Lý Thần Thông nhanh chóng đỡ Thái Tông về Tây Cung, đại nạn lần này Thái Tông vẫn không chết.

Lý Kiến Thành Thiết đãi tiệc dùng rượu độc hại Lý Thế Dân. (Tranh: Tào Túy Mộng/The Epoch Times)

4. Triệt đường thoái lui

Khi Thái Tông thổ huyết, Cao Tổ muốn để Thái Tông lánh về Lạc Dương: “Thế Dân giỏi mưu việc lớn, bình định thiên hạ, tất cả đều là công lao của con. Ta muốn lập con kế thừa ngôi vị, nhưng con kiên quyết từ chối. Còn Kiến Thành đã lớn tuổi, được lập làm Thái tử kế vị cũng lâu rồi, ta không đành lòng phế truất nó. Xem ra huynh đệ các con không thể dung hòa, nếu cùng sống ở Kinh Thành, e rằng sẽ xảy ra chuyện mâu thuẫn cạnh tranh, nay ta để Thế Dân về ở Lạc Dương, làm Đông Giai Vương ở đất Thiểm”.

Kiến Thành cùng Nguyên Cát bí mật bàn bạc với nhau: “Nếu Tần Vương đến Lạc Dương, rồi có đất đai địa bàn binh lính đầy đủ, như vậy e rằng sau này khó có thể khắc chế được; chi bằng hãy để hắn ở lại Trường An, lúc ấy hắn chỉ là một người thường, sẽ dễ dàng xử trí”. Về sau đúng là Cao Tổ thay đổi chủ ý. Thái Tông bị bức bách không biết phải như thế nào mới ổn, cuối cùng việc đi Lạc Dương không thành.

5. Tặng ngựa dữ

Cao Tổ chuẩn bị đi săn ở phía nam kinh thành, lệnh cho 3 con trai trong lần đi săn này thi thố tài năng. Kiến Thành có một con ngựa bất kham của người Hồ (Hồ mã), to béo khỏe mạnh, nhưng thích nhảy thốc chân sau, Kiến Thành cố ý tặng cho Thái Tông và nói: “Nhị đệ giỏi cưỡi ngựa, cưỡi nó thử một lần xem sao”. Lúc Thái Tông đang đuổi hươu hoang, ngựa Hồ bỗng nhiên nhảy thốc chân sau lên, nhưng Thái Tông tung người nhảy ra ngoài rồi vững vàng hạ xuống cách đó mấy bước; ngựa Hồ dừng lại, Thái Tông lại nhảy lên ngựa mà đi tiếp, liên tục như thế ba lần. Thái Tông nói: “Hắn định mượn con ngựa Hồ này để hại ta, nhưng mà con người ta sống chết có số cả, chỉ dựa vào bọn họ mà có thể hại được ta sao?”

6. Xúi giục phi tần

Lý Kiến Thành xúi giục phi tần vu cáo với Cao Tổ rằng: “Tần Vương tự xưng: Trời cao hạ lệnh cho ta, đang muốn ta làm chủ thiên hạ”. Cao Tổ nghe vậy vô cùng giận dữ, trước mặt có Kiến Thành và Nguyên Cát đã trách cứ Thái Tông rằng: “Ngươi có lòng mưu cầu đế vị vội vã như vậy sao?” Thái Tông bèn lột mũ miện xuống, rồi quỳ xuống đất dập đầu với Cao Tổ, xin đem bản thân mình giao cho quan chấp pháp điều tra kiểm chứng. Vừa hay có tấu báo lên rằng quân Đột Quyết đang xâm phạm, Cao Tổ bèn chuyển qua cùng Thái Tông bàn cách đối phó.

7. Mưu đồ uy hiếp

Cao Tổ đến Thái Hòa Cung tránh nắng, Thái Tông và Nguyên Cát đi cùng. Nguyên Cát nói với Kiến Thành rằng: “Chờ đệ đến Thái Hòa Cung, liền phái các tướng sĩ tinh nhuệ bắt hắn lại. Đem hắn nhốt vào hầm không cho ra ngoài, chỉ mở một cái cửa hầm để đưa đồ ăn”.

Tần Thúc Bảo do Vương Song Khoan vẽ trong “Bảng trăm vị anh hùng” (Vương Song Khoan cung cấp)

8. Đoạt binh tướng

Quân Đột Quyết tiến vào chiếm giữ bờ nam sông Hoàng Hà, vây đánh Ô Thành. Lý Kiến Thành tiến cử Lý Nguyên Cát thay mặt Thái Tông dẫn quân Bắc phạt, lệnh cho các mãnh tướng của phủ Tần Vương như Tần Thúc Bảo, Uất Trì Kính Đức, Trình Tri Tiết, Đoàn Chí Huyền cùng các tướng lĩnh khác quy về Nguyên Cát thống lĩnh, chọn lựa các tinh binh cùng tướng giỏi ở phủ Tần Vương đưa hết về phủ Tề Vương. Người có trí mưu tài lược của phủ Tần Vương là Phòng Huyền Linh cùng Đỗ Như Hối đều bị Kiến Thành và Nguyên Cát vu khống rồi đuổi đi.

Đoàn Chí Huyền do Vương Song Khoan vẽ trong “Bảng trăm vị anh hùng” (Vương Song Khoan cung cấp)

Võ tướng Uất Trì Cung dũng mãnh thiện chiến nhất, Lý Kiến Thành đưa đi một xe vàng bạc đến tặng nhưng Uất Trì Cung từ chối không nhận. Sau đó Lý Nguyên Cát sai người đi hành thích, nhưng thích khách không dám đi. Nguyên Cát bèn vu cáo Uất Trì Cung với Cao Tổ, khi Uất Trì Cung sắp bị giết, Thái Tông lấy tính mạng của mình ra bảo đảm nên Uất Trì Cung may mắn thoát chết. Nguyên Cát dùng vàng bạc gấm vóc dẫn dụ Hữu Nhị Hộ Quân – Đoàn Chí Huyền, Đoàn Chí Huyền không nhận. Sau đó Nguyên Cát còn vu khống hãm hại tổng quản Tả Nhất Mã Quân – Trình Tri Tiết, nhưng Cao Tổ lại tha tội và cho Trình Tri Tiết đi làm Thứ sử ở Khang Châu.

Trước tình hình ấy các quan nhân trong phủ Tần Vương đều sợ hãi. Phòng Huyền Linh cùng Trưởng Tôn Vô Kỵ bàn với nhau rằng: “Oán thù đã hình thành, một khi mối họa bộc phát ra, phủ Tần Vương không thể thu thập nổi, sự tồn vong của xã tắc đã trở thành vấn đề lớn rồi. Chúng ta phải đi thuyết phục Tần Vương có hành động tương tự như Chu Công bình định Quản Thúc, Thái Thúc năm xưa, để an định nội bộ Hoàng thất và quốc gia. Tồn vong mấu chốt, tình thế nguy cấp, chính tại lúc này đây!”

Trưởng Tôn Vô Kỵ do Thẩm Nguyên đời nhà Thanh vẽ trong Mặc diệu chu lâm, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Cố cung Đài Bắc. (Ảnh thuộc sở hữu cộng đồng)

9. Muốn diệt trừ nhanh chóng

Nguyên Cát thỉnh cầu Cao Tổ diệt trừ Thái Tông, Cao Tổ nói: “Tần Vương bình định thiên hạ lập được công lớn, không có biểu lộ ra tội trạng gì, nếu như muốn giết, thì dựa vào lý do gì?” Nguyên Cát nói: “Tần Vương thường xuyên chống lại chiếu lệnh. Lúc mới bình định Lạc Dương, kiêu căng ngạo mạn thỏa thuê đắc chí, không muốn tranh thủ thời gian hồi kinh bẩm báo, tự ý ban thưởng tiền tài và vật phẩm thu được, tự mình dựng lập ân đức cá nhân. Vi phạm, chống đối đã đến mức độ như này rồi, chẳng lẽ như thế còn chưa phải phản nghịch sao? Chỉ việc nhanh chóng giết chết, không cần phải lo lý do!” Cao Tổ im lặng không nói gì.

10. Thiết lập tử địa

Kiến Thành nói với Nguyên Cát rằng: “Nay chúng ta đã đoạt hết binh lính tinh nhuệ của Tần Vương, đệ đã thống lĩnh mấy vạn quân rồi, khi ta cùng Tần Vương đến hồ Côn Minh làm tiệc tiễn đệ ra trận thì lệnh các dũng sĩ bắt rồi giết hắn sau màn che, sau đó loan tin báo Tần Vương vì bạo bệnh mà qua đời, ta đoán rằng phụ hoàng sẽ không thể không tin”.

Thời khắc soán ngôi sắp đến, Lý Kiến Thành nói với Lý Nguyên Cát rằng: “Ta lại phái người khuyên nhủ phụ hoàng, muốn ông ấy đem triều chính giao hết cho ta. Sau khi đăng cơ, lập tức phong cho đệ làm Hoàng Thái đệ. Đám người Uất Trì Kính Đức đã rơi vào tay đệ, đến lúc đó đem chôn sống hết”. Nhưng Lý Nguyên Cát tự mình lại có tính toán sâu hơn: “Chỉ cần diệt trừ Tần Vương xong, việc cướp đoạt ngôi vị Thái tử lại dễ như trở bàn tay”.

Lính canh Thừa Vương Chí nghe được âm mưu này, bèn mật báo với Thái Tông, giúp Thái Tông may mắn tránh khỏi được độc thủ của Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát.

(Còn tiếp)

Dịch và chỉnh lý từ:

https://www.zhengjian.org/node/153298

https://www.epochtimes.com/gb/16/6/9/n7979459.htm

Epoch Times Tiếng Việt

« Bài trước

Ban Biên Tập Chánh Kiến

Mọi bài viết, hình ảnh, hay nội dung khác đăng trên ChanhKien.org đều thuộc bản quyền của trang Chánh Kiến. Vui lòng chỉ sử dụng hoặc đăng lại nội dung vì mục đích phi thương mại, và cần ghi lại tiêu đề gốc, đường link URL, cũng như dẫn nguồn ChanhKien.org.

Loạt bài