Tác giả: Annie Holmquist
[ChanhKien.org]
Lời khuyên từ một triết gia La Mã có thể giúp bạn trở thành người biết trò chuyện sâu sắc và cuốn hút hơn.
Hơn 2.000 năm sau khi viết tác phẩm “On Moral Duties” (Bàn về Bổn Phận), triết gia Cicero vẫn tiếp tục mang đến những lời khuyên thiết thực cho bất kỳ ai muốn trở thành một người giao tiếp tốt hơn. (Tư liệu công cộng)
Chắc hẳn ai cũng từng trải qua tình huống này. Chúng ta đi chơi với bạn bè, giao lưu sau buổi lễ tại nhà thờ, hoặc tham dự một sự kiện kết nối, nhưng dù đã cố gắng hết sức, cuộc trò chuyện vẫn trở nên nhạt nhẽo và bế tắc. Điều này có thể xảy ra vì nhiều lý do, nhưng nhìn chung, có hai vấn đề chính: hoặc người cùng trò chuyện với chúng ta không biết cách tiếp lời, hoặc chính chúng ta cũng chẳng nghĩ ra được điều gì để nói.
Những trải nghiệm như vậy có thể khiến chúng ta nản lòng, đặc biệt là với những ai nhận ra một cuộc trò chuyện ý nghĩa có thể tạo ra những thay đổi lớn lao trong cuộc sống. Suy cho cùng, chỉ một cuộc trò chuyện đơn giản cũng có thể khích lệ một người, khiến ai đó thay đổi suy nghĩ, và đáng buồn thay, thậm chí còn có thể hủy hoại danh tiếng của một người.
Vậy làm thế nào để chúng ta trở thành những người biết trò chuyện, có thể tạo ra ảnh hưởng tích cực bằng lời nói của mình? Nhà triết học kiêm chính khách La Mã Marcus Tullius Cicero từng suy ngẫm về một câu hỏi tương tự trong tác phẩm “On Moral Duties” (Bàn về Bổn Phận), qua đó đưa ra 5 lời khuyên sau đây để chúng ta áp dụng khi giao tiếp với người khác.
Bức bích họa “The Young Cicero Reading” (Cicero thời trẻ đang đọc sách) của Vincenzo Foppa (năm 1464), hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Wallace Collection ở London.(Tư liệu công cộng)
Hãy nghĩ đến người khác trước tiên
Khi trò chuyện, chúng ta rất dễ chỉ nghĩ đến bản thân, tập trung vào những chủ đề mình quan tâm, hoặc kể về những việc mình mới làm gần đây — thường phải rất tốn công sức. Tuy nhiên, triết gia Cicero khuyên chúng ta tránh những lời nói dài dòng và rườm rà, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của phép lịch sự trong giao tiếp. Điều đó có nghĩa là đừng “giành hết phần của người khác, như thể chỉ mình ta có quyền được lên tiếng; mà cũng như trong mọi việc khác… hãy coi việc thay phiên nhau lên tiếng là điều công bằng”.
Vì vậy, lần tới khi trò chuyện với ai đó, hãy tự lắng nghe chính mình để xem liệu bạn có đang nói lan man hay thực sự dành thời gian đặt câu hỏi cho người cùng trò chuyện và chân thành quan tâm đến những điều họ nói.
Đừng ngồi lê đôi mách
Chẳng hiểu vì sao, các cuộc trò chuyện thường có xu hướng kỳ lạ là dễ sa vào việc bàn tán về người khác. Điều đó hoàn toàn không có gì đáng ngại nếu những lời bàn tán ấy là để khen ngợi người khác. Tuy nhiên, Cicero ngụ ý rằng cần tránh bằng mọi giá những cuộc trò chuyện nhằm hạ thấp người khác, không chỉ để tránh làm tổn hại đến người khác mà còn để bảo vệ uy tín của chính mình. Ông giải thích rằng những người nói xấu hoặc vu khống người khác sau lưng “đã để lộ một khiếm khuyết nào đó trong phẩm chất đạo đức của bản thân”.
Hãy lựa chọn chủ đề một cách khôn ngoan
Nếu việc nói xấu người khác là điều tối kỵ trong giao tiếp, vậy đâu là những chủ đề phù hợp? Cicero gợi ý những chủ đề như “chuyện riêng tư, chính trị, hoặc lý luận và thực tiễn của các ngành nghệ thuật”. Nói cách khác, cởi mở chia sẻ về bản thân (tất nhiên là một cách chừng mực), thảo luận về những tin tức đáng chú ý, phim ảnh, thể thao, sách, kịch, và các hình thức giải trí khác đều là những chủ đề thích hợp để trò chuyện.
“Tuy nhiên, cần phải cân nhắc đến những người đang có mặt”, Cicero lưu ý, “bởi lẽ không phải ai cũng quan tâm đến cùng một vấn đề, vào cùng một thời điểm hay với cùng một mức độ”. Nói cách khác, hãy để ý đến người nghe, và đừng khiến họ cảm thấy nhàm chán bằng những thông tin họ không hứng thú.
Biết lắng nghe, tránh bàn tán chuyện người khác, chọn những chủ đề ý nghĩa, và biết cách kết thúc cuộc trò chuyện có thể biến việc giao tiếp thường ngày thành những mối quan hệ bền chặt. (Ảnh: deepblue4you/Getty Images)
Biết cách kết thúc cuộc trò chuyện
Một số người trong chúng ta là chuyên gia trong việc “kéo dài lời chào tạm biệt”, một cách nói nhẹ nhàng là không biết làm thế nào để kết thúc một cuộc trò chuyện và rời đi một cách khéo léo và lịch thiệp. Cicero khuyên chúng ta “luôn chú ý đến … khoảng thời gian mà niềm vui của cuộc trò chuyện còn kéo dài, cũng như có lý do để bắt đầu, thì cũng nên có một giới hạn để kết thúc”. Điều này có nghĩa là chúng ta cần quan sát ngôn ngữ cơ thể của người cùng trò chuyện. Nếu họ có vẻ không còn hứng thú hoặc đang nóng lòng muốn rời đi, hãy chủ động để họ được tự do trò chuyện với người khác bằng cách khéo léo xin phép rời đi và tìm một người khác để trò chuyện.
Kiểm soát cảm xúc
Mặc dù chúng ta cần nhanh chóng nhận biết dấu hiệu thiếu hứng thú của người khác trong cuộc trò chuyện, nhưng chúng ta cũng cần thận trọng để không bộc lộ sự thiếu hứng thú ấy qua ngôn ngữ cơ thể của chính mình. Cicero còn khuyên chúng ta nên “tránh để cảm xúc chi phối” khi trò chuyện, đặc biệt là những cảm xúc như giận dữ, “bởi lẽ khi nóng giận, ta không thể làm bất cứ điều gì một cách đúng đắn hay sáng suốt”.
Các tác phẩm của Cicero thường được cho là đã có ảnh hưởng đến những nhà lập quốc Hoa Kỳ khi họ mở ra những con đường mới và khai sinh một quốc gia với phẩm giá, sự tôn trọng, và trí tuệ. Xét đến xu hướng hiện nay trong xã hội, khi mọi người thường công kích lẫn nhau và chỉ chú trọng vào bản thân, dù là trong các cuộc tranh luận trên mạng xã hội hay những cuộc trò chuyện đời thường, dường như lời khuyên của ông vẫn hữu ích đối với người Mỹ ngày nay—chỉ cần chúng ta dành thời gian tìm hiểu và thực sự ghi nhớ những điều ấy.
(Theo The Epoch Times)
Dịch từ: https://www.theepochtimes.com/bright/ciceros-5-steps-to-a-good-conversation-6068572