Tác giả: Thư Vinh

[ChanhKien.org]

(Hình minh họa bởi Lumi Liu)

“Tấm gương nội tâm” phản chiếu mọi thứ đang diễn ra bên trong mỗi con người.

Đây là phần 4 trong loạt bài “TRÍ HUỆ CỦA Y HỌC CỔ TRUYỀN”

Tiếp theo phần trước:

Phần 1: Thân thể người là một tiểu vũ trụ, vậy đâu là cách để giữ nó hài hòa?

Phần 2: Hai nguồn năng lượng song hành của tự nhiên giải thích tại sao bạn bị bệnh

Phần 3: Ngũ hành cho thấy cách thức cảm xúc lan truyền trong cơ thể

Cách tốt nhất để tránh được tai họa là ngăn ngừa; cách chữa bệnh tốt nhất là phòng bệnh. Thầy thuốc Trung y Thư Vinh chia sẻ trí tuệ chữa bệnh cổ xưa có giá trị vượt cả thời gian mà từ lâu đã bị lãng quên hoặc bỏ qua.

Đôi mắt thường được gọi là “cửa sổ tâm hồn”. Tại phòng khám của mình, tôi nhìn nhận ngạn ngữ cổ xưa này theo một cách thực tế hơn, đặc biệt là khi một số bệnh nhân đến gặp tôi với ánh mắt kiên định và ấm áp.

Chính niệm, tức là nhận thức tỉnh táo – một trạng thái tâm trí tĩnh lặng – được gọi là “Thần” (神) trong y học cổ truyền Trung Quốc. Các thầy thuốc Trung y ví “Thần” như một “tấm gương nội tâm” phản chiếu mọi thứ diễn ra bên trong mỗi con người.

Khi “tấm gương nội tâm” trong sáng và ổn định, nó phản ánh mọi thứ một cách có lý trí. Khi bị che mờ và xáo trộn bởi cảm xúc hoặc bệnh tật, tấm gương sẽ làm biến dạng những gì nó phản chiếu, và bạn sẽ không còn cái nhìn đúng đắn về mọi việc, ngay cả những tình huống bình thường cũng có thể trở nên khó hiểu hoặc quá sức chịu đựng.

Thứ gì che mờ “tấm gương nội tâm” (Thần) của bạn?

Chú thích ảnh: Những thứ che mờ “tấm gương nội tâm” của bạn bao gồm: thứ bạn đưa vào cơ thể như chất kích thích hoặc rượu và xem thiết bị điện tử quá nhiều, các thói quen xấu, căng thẳng mãn tính, bệnh tật và lão hóa.

Điều gì làm sáng tỏ “tấm gương nội tâm” (Thần) của bạn?

Chú thích ảnh: Những điều làm sáng tỏ “tấm gương nội tâm” của bạn bao gồm: thói quen lành mạnh như dinh dưỡng hợp lý và ngủ ngon, giao tiếp xã hội, kết nối với thiên nhiên, tư duy sống có đạo đức và thực hành thiền định.

Hãy để tôi giải thích điều này bằng câu chuyện của một bệnh nhân của tôi.

Ý nghĩa của “Thần” trong đời sống thực tiễn

Năm 2021, một cô bé 17 tuổi bị nhiễm COVID-19 đến khám ở chỗ tôi.

Trước khi nhiễm bệnh, cô bé là người khỏe mạnh, tự tin, và học giỏi. Sau đó, cha mẹ nhận thấy cô bé trở nên thu mình và dễ sợ hãi hơn, và cô gặp khó khăn trong việc tập trung. Cô bé bắt đầu thường xuyên gặp ác mộng, ngủ không ngon giấc, và tim đập nhanh, khiến cô luôn cảm thấy bất an, ngay cả vào ban ngày. Từ một học sinh sôi nổi, cô bé bắt đầu trốn tránh việc đi học. Cứ như thể cô bé luôn trong trạng thái “đối đầu hoặc bỏ chạy” và tâm trí không thể thư thái.

Đây là những gì xảy ra khi “Thần” mất đi điểm tựa. Để hiểu điều gì đã xảy ra với cô bé, chúng ta hãy cùng xem y học cổ truyền mô tả “Thần” như thế nào.

Trong sách y học cổ “Hoàng Đế Nội Kinh”, “Thần” được cho là ngự ở tim và di chuyển đến bất cứ nơi nào có dòng máu lưu thông. Hãy để tôi giải thích điều này bằng thực tiễn.

Trong Trung y, tim không chỉ là cơ quan nội tạng vật chất nằm trong lồng ngực mà còn hiện diện trên khắp cơ thể thông qua sự lưu thông máu. Nói rộng hơn, tim là một tạng phủ sống liên quan đến sự tuần hoàn máu và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nhận thức. Do đó, khi tuần hoàn máu tốt, ý thức (hay tâm trí) của bạn sẽ tỉnh táo và minh mẫn. Khi tuần hoàn máu kém – do bệnh tật, căng thẳng mãn tính, hoặc kiệt sức – bạn sẽ cảm thấy bồn chồn và đầu óc mơ hồ.

Nói cách khác, ý thức sẽ khó ổn định khi cơ thể thiếu chất dinh dưỡng (hay nguồn lực) cần thiết để duy trì sự ổn định. Khoa học phương Tây cũng đồng tình với quan điểm này.

Khoa học thần kinh xếp nhận thức và khả năng nhận thức vào nhóm mạng lưới phức tạp của não bộ, nơi kiểm soát sự chú ý, cảm xúc, và sự tự chiêm nghiệm. Não bộ và hệ thần kinh phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung cấp máu và cần được máu nuôi dưỡng liên tục để hoạt động. Nói cách khác, một tinh thần minh mẫn cần đến chế độ dinh dưỡng và tuần hoàn máu đầy đủ.

Trong y học cổ truyền Trung Quốc, “Thần” được xem là nền tảng của mọi hoạt động của con người, bao gồm cả tinh thần (hay linh hồn) và trí tuệ. Đó chính là cách cuộc sống tự lột tả nó thông qua sự hiện diện, cảm xúc, và sức sống – tức là toàn bộ ý thức của một con người.

Vì sao “tấm gương nội tâm” trở nên mờ nhạt

Một số yếu tố có thể làm cho “tấm gương nội tâm” của bạn trở nên lu mờ. Tôi sẽ chia nó thành ba hướng cơ bản.

Thứ nhất, nhịp sinh học bất ổn và tình trạng căng thẳng kinh niên có thể làm rối loạn toàn bộ tạng phủ của bạn bằng cách cản trở dòng lưu thông khí (năng lượng sự sống) vốn đang tuần hoàn thông suốt. Bạn có thể cảm thấy tức ngực, đau đầu, hoặc bồn chồn. Cơ thể bạn mệt mỏi, nhưng tâm trí bạn không thể tĩnh lặng — một điều mà khoa học phương Tây mô tả là trạng thái kích thích quá mức có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe của bạn về lâu dài.

Thứ hai là những gì bạn nạp vào cơ thể và tâm trí. Cho dù đó là caffeine quá mức, rượu, thực phẩm chế biến sẵn, hay việc dán mắt vào thiết bị điện tử liên tục, tất cả những điều này đều có thể khiến “tấm gương nội tâm” của bạn lung lay. Tiếp theo là những suy nghĩ không kiểm soát, giấc ngủ kém, và khả năng tập trung giảm sút.

Thứ ba, tình trạng lão hóa và bệnh tật có thể làm cạn kiệt máu và nguồn năng lượng dự trữ, làm suy yếu khả năng lưu giữ “Thần” của cơ thể và khiến “tấm gương nội tâm” trở nên dễ vỡ hơn. Bạn có thể gặp khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc hàng ngày và giải quyết yêu cầu công việc.

Y học cổ truyền Trung Quốc không coi những biểu hiện này chỉ là trạng thái tinh thần mà còn xem nó là sự mất cân bằng khí huyết trong cơ thể. Khôi phục sự rạng rỡ và trong sáng của “Thần” đòi hỏi phải cân bằng toàn bộ khí huyết cơ thể, để tim bạn một lần nữa có thể nuôi dưỡng “Thần” của mình.

Để thấy quá trình này diễn ra như thế nào trên thực tế, hãy quay lại với cô bé tuổi vị thành niên mà tôi đã nói đến trước đó.

Trong trường hợp của cô bé, tôi tập trung vào việc khôi phục các điều kiện để “tấm gương nội tâm” của cô bé có thể trở nên trong sáng trở lại, tức là để nhận thức của cô bé trở nên mạnh mẽ thay vì sợ hãi. Phác đồ điều trị cho cô bé bao gồm châm cứu bốn tuần một lần và dùng thuốc đông y kê đơn riêng hai lần mỗi ngày. Ưu tiên nhất là điều chỉnh sự mất cân bằng sau khi nhiễm virus, nuôi dưỡng cơ thể, và định trụ tinh thần và tâm trí — một phương pháp được mô tả là “tĩnh tâm định Thần”.

Sau buổi châm cứu đầu tiên, cô bé nói với tôi rằng lồng ngực cô cảm thấy nhẹ nhàng hơn và suy nghĩ cũng trở nên rõ ràng và tích cực hơn. Nỗi sợ hãi không còn đè nặng nên cô bé có thể thở sâu hơn và đêm đó ngủ được dễ dàng hơn. Sau bốn tuần, cô bé cho biết rằng tâm trạng và giấc ngủ của mình ổn định hơn và chứng đau bụng kinh kéo dài của cô đã biến mất.

Trong vài tháng tiếp theo, tình trạng của cô được giữ ở mức ổn định, trạng thái cảm xúc, giấc ngủ, và sức khỏe thể chất tiếp tục được cải thiện. Cô bé dần dần tham gia các hoạt động ở trường và hoạt động xã hội, và sau đó còn giành chiến thắng trong một cuộc thi hùng biện cấp khu vực.

Theo quan điểm của y học cổ truyền Trung Quốc, sự hồi phục của bệnh nhân này phản ánh nguyên lý cốt lõi rằng thân và tâm là một; và chúng có ảnh hưởng lẫn nhau. Khi các tạng phủ của cơ thể, như hệ tiêu hóa, hệ tuần hoàn, và giấc ngủ lấy lại được sự cân bằng, tấm gương nhận thức sẽ trong sáng trở lại.

Đánh bóng “tấm gương nội tâm” của bạn

Tôi thường khuyên mọi người rằng chăm sóc bản thân và tu dưỡng đạo đức là những cách nhanh chóng và hiệu quả nhất để làm sáng tấm gương nội tâm đang bị mờ đục.

1. Bắt đầu từ những điều cơ bản: Tạo những thói quen để trụ giữ “Thần” và giúp hệ thần kinh luôn ở trạng thái được kiểm soát. Thức dậy và đi ngủ vào một giờ cố định càng thường xuyên càng tốt. Ăn uống đều đặn và tránh ăn khuya quá no. Hạn chế dùng caffeine và rượu vào buổi tối.

2. Kết nối với thiên nhiên và những người khác: Hãy tạm rời xa thiết bị điện tử và dành vài phút ngoài trời mỗi ngày để làm mới ánh sáng mờ nhạt của “tấm gương nội tâm”. Trò chuyện với những người thân yêu hoặc bạn bè, đặt mục tiêu lắng nghe thật chăm chú và sống với hiện tại trong từng khoảnh khắc. Đôi khi tất cả những gì bạn cần là bước chậm lại một chút và hít thở nhiều hơn.

3. Các bài tập thiền định: Về bản chất, thiền định bao gồm việc buông bỏ những suy nghĩ tiêu cực và sự hỗn độn trong tâm trí, đồng thời khôi phục trạng thái nội tâm an hòa. Khoa học thần kinh chứng minh rằng các bài tập thiền định có thể trấn tĩnh các vùng não liên quan đến việc suy nghĩ quá mức và giúp tăng cường các vùng não bộ liên quan đến nhận thức.

Từ góc nhìn của y học cổ truyền Trung Quốc, “thanh lọc” không chỉ là về tinh thần mà còn là về thể chất. Khi một người thiền định, tiếng động bên ngoài và sự chuyển động hối hả sẽ lắng xuống. Khi quá trình “thanh lọc” diễn ra, khả năng tự điều chỉnh của cơ thể tăng lên, khí và huyết lưu thông thông suốt hơn, từ đó nuôi dưỡng cả thể chất lẫn tinh thần. “Thần” không còn bị phân tán ra ngoài bởi các hoạt động hay tình trạng căng thẳng, nên tự nhiên cảm thấy bình yên. Theo cách nói hiện đại, cơ thể chuyển từ trạng thái phản ứng sang trạng thái cân bằng và tự điều chỉnh. Khi hệ thống thân tâm được thanh lọc thì sự trong sáng của tấm gương nội tâm sẽ tự nhiên phát triển.

4. Nhận thức đúng đắn về đạo đức giúp bảo vệ “tấm gương nội tâm”: Điều thú vị là, chữ Hán biểu thị “Thần” (神), được sử dụng trong khái niệm về nội tâm và linh hồn của y học cổ truyền Trung Quốc, cũng có nghĩa là “Thượng đế” hoặc “Thần thánh”. Điều này làm nổi bật quan điểm nhìn nhận về nội tâm, linh hồn và Thần thánh trong văn hóa truyền thống Trung Quốc, cứ như thể nó chủ ý không tách rời các khái niệm đó vậy.

Các y thư và kinh sách triết học cổ đại đã liên kết một “Thần” trí minh mẫn và sáng suốt với hành vi đạo đức, cho rằng sự trung thực và lòng từ bi không chỉ là đức tính mà còn là nền tảng cơ bản cho sức khỏe và tuổi thọ. Y học phương Tây cũng đã bắt đầu ủng hộ những quan điểm tương tự, với các nghiên cứu tìm ra mối liên quan giữa việc thực hành các giá trị đạo đức với một loạt các lợi ích sức khỏe.

Cuối cùng, điều quan trọng cần ghi nhớ là có được một “Thần” trí sáng suốt và rõ ràng không có nghĩa là bạn sẽ không bao giờ cảm thấy căng thẳng hay mệt mỏi. Thay vào đó, điều đó có nghĩa là bạn đều có thể tự tin trở lại trạng thái minh mẫn bất cứ khi nào tấm gương nội tâm của bạn bị lu mờ bởi ánh nhìn ấm áp đó bắt nguồn từ sâu thẳm trong tim và hệ giá trị cốt lõi của bạn, kết nối mọi điều bạn trải nghiệm với chính tâm hồn bạn.

Quan điểm trong bài viết này là của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm của The Epoch Times.

(Còn tiếp)

(Theo The Epoch Times)

Dịch từ: https://www.theepochtimes.com/health/your-mind-has-a-mirror-is-it-clear-5979988