Tác giả: Thư Vinh
[ChanhKien.org]
Khi chúng ta chệch khỏi nhịp độ của tự nhiên, bệnh tật sẽ kéo đến.
TRÍ HUỆ CỦA Y HỌC CỔ XƯA • Phần 1
(Minh họa bởi The Epoch Times)
Thân thể người là một tiểu vũ trụ—một phiên bản thu nhỏ của vũ trụ. Có một sự cân bằng tinh tế và liên kết một cách tinh vi giữa đại vũ trụ (tự nhiên) và tiểu vũ trụ (thân thể người).
Đó chính là cái nhìn của Trung Y.
Tôi đã quan sát sự cân bằng này diễn ra một cách lặng lẽ với hầu hết các bệnh nhân mà tôi từng chữa trị trong suốt 30 năm qua.
Lý của vũ trụ và năng lượng sống
Trung Y sâu sắc hơn rất nhiều những thứ bề mặt như châm cứu và thảo dược. Nó có một nguyên tắc chủ đạo, gọi là “đạo” và “khí”.
Đạo là nguyên lý nền tảng, hay còn gọi là lý của vũ trụ. Đó là “sách luật” mà tự nhiên tuân theo—dù là sự thay đổi của bốn mùa, mặt trời mọc rồi lặn, hay vòng đời của sinh vật. Khí là năng lượng sống di chuyển linh hoạt xuyên suốt vạn sự vạn vật.
Chúng ta hãy thử nghĩ về sự vận động của khí giống như dòng chảy của một dòng sông, và Đạo như lòng sông. Cũng như dòng chảy của dòng sông tuân theo quy luật tự nhiên của nó, khí cũng luân chuyển hài hòa khi nó tuân theo quy luật của vũ trụ—Đạo.
Khi dòng chảy của sông không đầy đủ, bị chặn, hoặc thậm chí lệch khỏi quy luật tự nhiên, bạn sẽ mắc bệnh.
Sự biểu hiện của Khí
Mặc dù bản thân khí là vô hình, những dấu hiệu của nó lại hữu hình. Trong thân thể người, khí luân chuyển qua các mạch lạc, và sự vận động của nó có thể cảm nhận được qua nhịp thở và nhiệt của lưu huyết.
Một người với năng lượng khí tràn đầy sẽ có mắt sáng, giọng nói ổn định, tư thế đẹp, điềm tĩnh, tập trung và sức chịu đựng bền bỉ. Khí mạnh giúp thân thể nhanh chóng hồi phục sau bệnh và giúp chữa lành vết thương. Khi khí yếu hoặc ứ tắc, thân thể sẽ mệt mỏi, da dẻ nhợt nhạt, chán ăn và lâu hồi phục sau bệnh.
Mặc dù khái niệm về khí của người Trung Quốc nghe có vẻ huyền bí, khoa học phương Tây đã dần đi đến nhận thức và công nhận sự tồn tại của loại năng lượng thiết yếu này của sự sống, cũng như các đường kinh mạch của nó.
Nghiên cứu từ vài thập kỷ qua gợi ý rằng năng lượng điện từ sinh học của cơ thể và năng lượng khí có thể giống nhau. Các nghiên cứu cũng đã đo được khí phát ra từ thân thể những người tập khí công. Gần đây, các nghiên cứu đã chứng minh rằng việc kích thích các huyệt vị—đặc biệt là những huyệt nằm dọc trên các đường kinh mạch—làm tăng sự biến động trong điện từ sinh học tiềm ẩn ở những huyệt vị này. Việc này hỗ trợ ý tưởng rằng liệu pháp châm cứu của Trung Y kích hoạt sự luân chuyển của khí.
Một nghiên cứu năm 2001 cung cấp bằng chứng về sự tồn tại của Kinh Tâm Bào, một trong 12 đường kinh mạch chính của thân thể, nơi khí luân chuyển. Các nhà nghiên cứu đã tiêm một chất màu huỳnh quang ngay dưới lớp ngoài cùng của da, tại một huyệt vị nằm trên phần bên trong của cẳng tay, phía trên phần nếp gấp cổ tay khoảng 5 cm. Họ đã quan sát thấy sự hình thành của một con đường sáng trên cẳng tay, rất giống với mạch Kinh Tâm Bào như được định nghĩa trong Trung Y.
Hình ảnh hóa đường kinh mạch bằng huỳnh quang.
Tôi thấy những phát hiện này rất giá trị vì chúng giúp tạo nên cầu nối giữa Trung Y và Tây Y, giúp nhiều người hiểu rằng khí là có thật và đáng để nghiên cứu.
Khí hư và sự xuất hiện của bệnh tật
Khi còn nhỏ, khí trong thân thể người rất dồi dào, tươi mới và nhanh nhạy, vì đó là thời kỳ phát triển. Tương tự, các tế bào của trẻ nhỏ phân tách và tái tạo với nhịp độ nhanh chóng. Tuy nhiên, sự luân chuyển khí của chúng lại bất ổn và chưa trưởng thành.
Từ cuối tuổi thành niên (17-19 tuổi) cho đến những năm 30 tuổi, khí của thân thể đạt đến đỉnh cao và trở nên ổn định, hỗ trợ sinh sản, sức khỏe vật chất, suy nghĩ sáng suốt và một hệ miễn dịch khỏe mạnh. Đây là thời kỳ vàng của thân thể người, nhưng với điều kiện người đó phải có một lối sống khỏe mạnh và cân bằng. Nếu không, áp lực và những khoái lạc của cuộc sống sẽ dần tiêu hao khí dự trữ của cơ thể, dẫn tới sự mất cân bằng. Đó là lí do tại sao nhiều người bắt đầu thấy các dấu hiệu lão hóa ở khoảng 40 tuổi.
“Hoàng đế nội kinh” là một cuốn sách y học của Trung Quốc cổ đại, được viết từ hơn 2.000 năm trước, trong đó liệt kê chi tiết rất nhiều phương pháp Trung y và triết lý đằng sau chúng. Cuốn sách cho biết thân thể người có hai loại khí chính: tiên thiên khí và hậu thiên khí. Cả hai loại khí này được dự trữ trong thận dưới dạng thận khí—gốc rễ của sự sống.
Tiên thiên khí mang bản chất thần thánh, đến từ thiên thượng. Nó được thừa hưởng từ cha mẹ vào thời điểm thụ tinh. Nó là nguồn năng lượng quý giá, không thể tái tạo—chúng ta chỉ có thể bảo tồn tiên thiên khí bằng cách sống hòa hợp với nhịp điệu của thiên nhiên và trân trọng thân thể của mình—chúng ta không thể tạo thêm chúng. Ngược lại, hậu thiên khí được tạo ra sau khi sinh, qua thực phẩm và không khí và có thể được nuôi dưỡng.
Một lối sống không lành mạnh và lựa chọn thực phẩm không phù hợp, ví dụ ăn quá nhiều thức ăn dầu mỡ hoặc đi ngủ muộn, đi ngược lại với nhịp điệu của tự nhiên, có thể làm suy giảm khí.
Căng thẳng tinh thần, giận dữ, phẫn nộ, lo lắng, hoặc bồn chồn có thể làm ứ tắc hoặc nhiễu loạn sự luân chuyển của khí. Các yếu tố môi trường như tiếp xúc với nhiệt độ quá lạnh, quá nóng, ẩm ướt, khô hạn hay gió cũng có thể làm xáo trộn sự cân bằng của khí.
Có một triết lý về việc gìn giữ khí: làm gì cũng nên ở mức độ vừa phải.
Mặc dù ít hoạt động thân thể có thể dẫn đến ứ đọng khí, vận động thể chất và tinh thần quá mức mà không được nghỉ ngơi đầy đủ cũng có thể làm cạn kiệt dự trữ khí của cơ thể.
Mẹo để bảo tồn khí và thuận theo Đạo
Làm cách nào để chúng ta có thể bảo tồn năng lượng và thuận theo Đạo trong thực tiễn hàng ngày? Câu trả lời nằm ở việc ưu tiên các lịch sinh hoạt giúp liên kết nhu cầu tiên thiên của cơ thể với nhịp điệu của tự nhiên. “Đồng hồ kinh lạc” cổ xưa của Trung Y — thường được gọi là “đồng hồ tạng phủ”—cung cấp một lộ trình chiến lược. Ý tưởng chủ đạo cũng tương tự như nhịp sinh học, điều đã được nghiên cứu một cách rộng rãi trong các lĩnh vực của phương Tây những năm gần đây.
Một ngày được chia làm 12 canh giờ sinh học, mỗi canh giờ khoảng 2 tiếng, mỗi canh tương ứng với một hệ thống nội tạng thiết yếu, theo đó khí cũng đạt đến đỉnh và suy yếu theo thời gian.
Đồng hồ tạng phủ 24h của Trung Y. (Theo chiều kim đồng hồ từ 12h đêm: Túi mật, gan, phổi, đại tràng, dạ dày, lá lách, tim, ruột non, bàng quang, thận, tâm bào, tam tiêu). (Minh họa bởi The Epoch Times)
Khoảng thời gian hàng ngày dưới đây đưa ra chỉ dẫn đặc biệt về dinh dưỡng, tập luyện và thanh lọc cảm xúc, giúp khí luân chuyển một cách tối ưu.
Buổi sáng
● 5 đến 7 giờ sáng: Đại tràng khí mạnh nhất, hỗ trợ quá trình đào thải tự nhiên của cơ thể. Trong Trung Y, đại tràng không chỉ gắn liền với việc bài tiết chất thải, mà còn là khả năng “buông bỏ” những cảm xúc tiêu cực. Tập các động tác nhẹ nhàng, đi dạo, và ngồi thiền để tự nhìn lại bản thân khuyến khích sự thanh lọc cả tâm lẫn thân.
● 7 đến 9 giờ sáng: Năng lượng trong dạ dày đạt đến đỉnh, đây là thời điểm lý tưởng cho bữa sáng. Một bữa ăn ấm nóng, giàu dinh dưỡng cung cấp năng lượng cho cơ thể và đặt nền tảng cho năng lượng ổn định suốt cả ngày.
Giữa ngày
● 11 giờ sáng đến 1 giờ chiều: Tâm khí đạt đến đỉnh, điều tiết lưu thông, tập trung và năng lượng cảm xúc. Đây là một cánh cửa quan trọng cho việc nuôi dưỡng giữa ngày và nghỉ ngơi ngắn khỏi công việc. Vận động nhẹ nhàng và những tương tác xã hội vui vẻ có thể tăng cường sự cân bằng và niềm vui. Những bài tập nhẹ nhàng như thiền hay thậm chí là giấc ngủ ngắn cũng rất có lợi, giúp khôi phục sự tỉnh táo và hài hòa trước khi các hoạt động vào buổi chiều bắt đầu.
Buổi chiều
● 3 đến 5 giờ chiều: Năng lượng của bàng quang đạt đến đỉnh. Bổ sung nước, cùng với những bài tập giãn cơ nhẹ nhàng vào lúc này, hỗ trợ trao đổi chất dịch và thúc đẩy sự nghỉ ngơi.
Buổi tối
● 5 đến 7 giờ tối: Kinh Thận chiếm ưu thế. Theo Trung Y, thận được coi như nguồn dự trữ năng lượng sinh khí và bền bỉ chủ chốt của cơ thể, được biết đến như “tinh hoa của sự sống”. Vì buổi tối là thời gian để nghỉ ngơi và thư giãn, bữa tối nên ăn vừa phải để tránh gây gánh nặng lên hệ tiêu hóa và tiêu hao nguồn năng lượng. Đây là thời điểm tốt để đi dạo sau khi ăn, cũng như tự nhìn lại bản thân hoặc thiền định để xoa dịu những bất an trong ngày.
Buổi đêm
● 9 đến 11 giờ đêm: Thời gian để thanh lọc, nghỉ ngơi và tu sửa toàn bộ thân thể. Để tối ưu hóa lợi ích của quá trình hồi phục này, Trung Y khuyên nên đi ngủ từ 9 đến 11 giờ, chính là thời gian đỉnh điểm của “Tam tiêu”—cơ quan “vô hình” lớn nhất của thân thể và là một hệ thống kinh mạch chia cơ thể làm ba vùng: thượng tiêu (ngực), trung tiêu (bụng), hạ tiêu (xương chậu). Đi ngủ trong khoảng thời gian quan trọng này giúp tất cả các mạch trong thân thể được nghỉ ngơi và tối ưu hóa khả năng hoạt động tốt của cơ thể, thúc đẩy việc chữa lành từ bên trong. Chúng ta nên tránh những cảm xúc mãnh liệt như tức giận, phấn khích hoặc đau buồn vào lúc này, cố gắng bình tĩnh.
● 11 giờ đêm đến 1 giờ sáng: Túi mật làm việc tích cực nhất. Theo Trung Y, túi mật đóng vai trò trong việc phân giải chất béo, hỗ trợ khả năng đưa ra quyết định và sự dũng cảm. Thức vào lúc này sẽ làm suy yếu khả năng bền bỉ của cơ thể.
● 1 đến 3 giờ sáng: Kinh Can (gan) đạt đến đỉnh. Làm việc muộn về đêm ảnh hưởng khả năng đào thải chất độc và xử lý cảm xúc của gan, dẫn tới mệt mỏi, cáu kỉnh và suy giảm chức năng gan theo thời gian.
● 3 đến 5 giờ sáng: Phổi hoạt động tích cực nhất, phân bổ năng lượng khí tươi mới, chuẩn bị cho chúng ta thức dậy và bắt đầu ngày mới.
Để thấy vòng tuần hoàn này hoạt động như thế nào, để tôi kể cho bạn nghe câu chuyện về một trong những bệnh nhân của tôi, một nhà thiết kế công nghệ thông tin khoảng hơn 40 tuổi một chút. Khi anh ấy đến phòng khám của tôi, anh ấy đang vật lộn với căn bệnh tiểu đường. Vấn đề gốc rễ rất rõ ràng: Anh ấy không tuân theo Đạo của sự sống.
Anh ấy dậy muộn, thường xuyên bỏ bữa sáng và bữa trưa. Bữa tối là bữa ăn nhiều nhất trong ngày, và thường ăn rất muộn—thảo nào sáng hôm sau anh ấy không hề thấy đói. Sau đó anh ấy sẽ ngủ quên trong lúc xem TV.
Tôi dạy anh ấy cách kiểm soát bệnh của mình, trong số tất cả các phương pháp trị liệu, điểm cốt lõi là thuận theo Đạo.
Sau đó, anh ấy bắt đầu dậy sớm và ăn một cách có chủ đích hơn. Bữa sáng trở thành một khởi đầu đầy dinh dưỡng cho cả ngày, và bữa trưa trở thành một khoảng nghỉ ngơi ngắn tỉnh táo giữa những công việc còn chưa hoàn thành. Bữa tối cũng trở nên nhẹ nhàng và lành mạnh hơn, và không quá muộn. Không lâu sau, chỉ số đường huyết của anh ấy đã trở lại bình thường. Một vài tuần sau, bác sĩ của anh ấy dừng việc tiêm insuline. Các xét nghiệm sau đó xác nhận rằng lượng glucose trong máu của anh ấy đã ổn định.
Trong 3 tháng tiếp theo, một người đàn ông—từng thừa cân như rất nhiều người đàn ông trong độ tuổi của anh ấy—đã giảm được mỡ nội tạng, và chỉ số vòng eo thu nhỏ lại. Vợ anh ấy, trước đó trong vòng 7 năm không thể có bầu, đã mang thai và hạ sinh một em bé khỏe mạnh.
Sự thay đổi của anh ấy xảy ra vì anh ấy đã điều chỉnh lại thói quen sinh hoạt hàng ngày của mình thuận theo các khung giờ mà chức năng tự nhiên của cơ thể đạt đến đỉnh cao. Điều này cho phép năng lượng khí được luân chuyển tự do xuyên suốt các kinh mạch, khôi phục khả năng tự chữa lành tiên thiên của cơ thể.
Cũng như đức tin vào Thần là một trong những giá trị xây dựng cốt lõi của nước Mỹ, trí huệ cổ xưa của Trung Quốc cũng có nguồn gốc từ văn hóa truyền thống, vốn được Thần truyền và có từ cách đây 5.000 năm.
Trung Y không chỉ là sản phẩm của hàng nghìn năm kinh nghiệm lâm sàng và tích lũy kiến thức—gốc rễ của nó gắn liền với truyền thống cổ xưa và tu luyện bản thân.
Khi chúng ta có mong muốn sống theo Đạo, thân thể của chúng ta cũng sẽ tự nhiên hướng về khỏe mạnh—bởi vì con người chúng ta chính là một phần của vũ trụ to lớn này.
(Theo The Epoch Times)
Dịch từ: