Trần Ngọc Thành – Vị thiếu soái dũng mãnh vô song của Thiên triều
Tác giả: Hoàng Phủ Dung
[ChanhKien.org]
Chân dung Trần Ngọc Thành trong tập tranh liên hoàn “Anh Vương Trần Ngọc Thành”. (Ảnh: Tư liệu công cộng)
Trong lòng các tướng sĩ Thái Bình quân, Anh Vương Trần Ngọc Thành “Uy danh chấn động trời đất, là nhân vật kiệt xuất số một của Thiên triều”. Khi Anh Vương ngã xuống, quân thế và quân uy cũng theo đó mà suy tàn. Người đời nhà Thanh đánh giá Anh Vương có dung mạo tuấn tú, tuyệt nhiên không có chút sát khí nào, ăn nói phong nhã, trò chuyện dõng dạc, tự nhiên trước đám đông như chốn không người. Thế nhưng một khi xông pha trận mạc, ông nhất định có thể xả thân chống địch, mỗi lần công thành phá trận, ông luôn nhanh nhẹn xông lên đầu tiên. Tăng Quốc Phiên than thở rằng, Anh Vương là vị thống soái dũng mãnh, kiêu hùng nhất kể từ thời Hán, Đường.
Thiên Vương ban tên Ngọc Thành, gửi gắm kỳ vọng thành đạt
Trần Ngọc Thành, tên ban đầu là Trần Phi Thành. Năm 14 tuổi, ông theo chú là Trần Thừa Dung tham gia khởi nghĩa Kim Điền. Hồng Tú Toàn nhận thấy ông trung thành và dũng cảm, nên lấy câu “Bần tiện ưu thích, dung ngọc nhữ vu thành dã” trong “Tây Minh” của Trương Tái thời Bắc Tống để ban cho ông tên “Ngọc Thành”. Ý nghĩa là, nghèo khó và thấp hèn khiến con người đau buồn, nhưng cũng sẽ giống như việc mài giũa ngọc thô, tôi luyện ý chí của ngươi, cuối cùng giúp ngươi thành công.
Từ năm 14 tuổi, Trần Ngọc Thành đã theo chú là Trần Thừa Dung tham gia Thái Bình quân, được xếp vào Đồng Tử Quân (đội quân thiếu niên). Đội thiếu niên không thuộc biên chế chính thức của Thái Bình quân mà được tổ chức thành một lực lượng riêng, gồm những thiếu niên từ 12 đến 15 tuổi. Trong chiến sử lẫy lừng của Thái Bình quân, đội thiếu niên nhiều lần đảm nhiệm việc xung phong, lập nên không ít chiến công. Những người nước ngoài từng phục vụ trong lực lượng Thái Bình quân ở Tô Châu hồi tưởng lại rằng, các binh sĩ thiếu niên này được huấn luyện vô cùng bài bản và kỷ luật.
Theo ghi chép của quân Thanh, mỗi khi quân Thái Bình ra trận công thành, họ thường sử dụng đội thiếu niên làm lực lượng xung kích. Những thiếu niên ấy hết sức dũng cảm, không quản sinh tử. Họ lại nhanh nhẹn, linh hoạt, thường vượt qua những nơi cao sâu hiểm trở chẳng khác nào đi trên đất bằng. Sau khi quân Thái Bình đánh tan quân Thanh, đội thiếu niên thường dẫn đại quân truy đuổi đến cùng các tàn quân Thanh. Bởi tốc độ truy đuổi quá nhanh, tàn quân Thanh không còn nơi nào để ẩn náu. Chính quân Thanh cũng phải thẳng thắn thừa nhận rằng đội thiếu niên là “mối đại họa trong lòng” của họ.
Khi Thái Bình quân tấn công Vũ Xương, họ sử dụng chiến thuật đào địa đạo để công thành. Sau khi thuốc nổ phá tung một lỗ hổng trên thành, Trần Ngọc Thành cùng 50 binh sĩ thiếu niên khác đảm nhiệm vai trò tiên phong, dẫn dắt đại quân xông lên chiếm thành. Trong trận chiến Vũ Xương, Trần Ngọc Thành đã trở thành một trong những thiếu niên anh hùng dũng cảm nhất.
Tướng tài hiếm có sánh kịp Triệu Tử Long
Tháng Giêng năm 1855, Trần Ngọc Thành đánh tan thủy quân của Tăng Quốc Phiên tại Cửu Giang. Thừa thắng truy kích, sau khi thu phục Vũ Xương và Hán Khẩu, ông lại phụng mệnh tiến quân về phía Bắc tỉnh Hồ Bắc. Sau khi La Đại Cương tử trận, Đông Vương Dương Tú Thanh đặc biệt cất nhắc nâng ông lên bổ nhiệm vào chức vụ Chính Thừa Tướng của La Đại Cương. Đến lúc này, Trần Ngọc Thành đã sánh danh với La Đại Cương, vị tướng từng khiến quân Thanh khiếp sợ, và được mọi người công nhận là một vị thống soái trẻ tuổi.
Trong trận Trấn Giang, Trần Ngọc Thành bị pháo thuyền của quân Thanh bao vây chằng chịt như sao giăng trên bàn cờ giữa lòng sông. Vốn ở thế quân ít địch đông, nhưng tình thế lại xoay chuyển kỳ diệu. Trần Ngọc Thành đột phá trùng trùng vòng vây, hội quân với tướng trấn thủ Ngô Như Hiếu, đánh tan quân Thanh, cuối cùng giải được vòng vây Trấn Giang. Đông Vương Dương Tú Thanh hay tin thắng trận, tán thán: “Trần Ngọc Thành toàn thân là dũng khí, Triệu Tử Long năm xưa cũng không sánh bằng.”
Sau biến cố Thiên Kinh, các triều thần tiến cử Trần Ngọc Thành phụ trách quốc sự. Hồng Tú Toàn thăng ông lên chức Chính Chưởng Suất, phong tước Thành Thiên Dự, giao cho ông cùng Lý Tú Thành chuyên trách toàn bộ công việc quân vụ và chính trị.
Năm 1858, Hồng Tú Toàn khôi phục chế độ Ngũ quân Chủ tướng. Trần Ngọc Thành được phong làm Tiền quân Chủ tướng. Tháng 11 cùng năm, Trần Ngọc Thành liên thủ với Lý Tú Thành, đại phá đội quân Tương của Lý Tục Tân thuộc Tăng Quốc Phiên tại Trấn Tam Hà, tiêu diệt quân đội tinh nhuệ của đối phương. Tăng Quốc Hoa, em ruột của Tăng Quốc Phiên than rằng: “Quân ta vốn dũng mãnh, nhưng sau thất bại ở Tam Hà, nguyên khí tổn thương nặng nề. Dù đã dùng nhiều cách để trấn an, nhưng so với các tướng sĩ tinh nhuệ năm xưa, vẫn kém hơn rất nhiều.”
Tướng quân Thanh là Hồ Lâm Dực cũng thẳng thắn thừa nhận: “Sau thất bại ở Tam Hà, nguyên khí quân ta tổn hại nặng nề. Đội quân tinh nhuệ mà chúng ta mất bốn năm gây dựng bị tiêu diệt sạch trong chớp mắt. Những người tài giỏi thiện chiến, những kẻ sáng suốt và mưu trí cũng gần như tổn thất hết.”
Mùa hè năm 1859, Trần Ngọc Thành, khi ấy mới 23 tuổi, được phong làm Anh Vương. Ông là vị tướng lĩnh thứ hai, sau Thạch Đạt Khai, khiến ngay cả quân Thanh cũng phải khâm phục. Hồ Lâm Dực nói rằng, đội quân tinh nhuệ nhất của Thái Bình chính là đạo quân do Trần Ngọc Thành chỉ huy; những lực lượng khác không đáng lo ngại.
Học giả nhà Thanh Phương Ngọc Nhuận nói: “Nếu không trừ khử Trần Ngọc Thành, hai tỉnh Hồ Nam và Hồ Bắc đều khó có thể yên ổn.” Đới Đức Kiên trong “Bồng Lai quán xích độc” đánh giá Anh Vương rằng: “Ông cầm quân tác chiến dũng mãnh, xuất chúng, là bậc tướng tài hiếm có trong thời cận đại, người khác khó lòng sánh kịp.”
Anh Vương vừa ngã xuống, đại sự không thể thành
Năm 1861, Lý Tú Thành nắm trong tay trọng binh nhưng không thực hiện theo kế hoạch ban đầu, không cùng viện quân của Anh Vương tiến đánh quân Tương, cũng không dẫn viện quân đến An Khánh để giúp Anh Vương giải vây. Điều này khiến Anh Vương thất bại dưới thành An Khánh, buộc phải lui về Lư Châu cố thủ. Trong bố cục chiến lược của Can Vương Hồng Nhân Can, Hồ Bắc là đầu, An Huy là eo, còn Giang Tô là đuôi. Khi Lư Châu lâm nguy, Lý Tú Thành lại mải mê kinh lược vùng Giang Chiết trù phú, không đặt chiến cục An Huy trong lòng. Đến mức Hồ Bắc đã mất, phần eo lại tiếp tục thất thủ, thì cánh đuôi làm sao có thể tồn tại một mình? Thế nhưng Lý Tú Thành vẫn nhất quyết không xuất binh.
Miêu Bái Lâm, thủ lĩnh đoàn luyện từng được Thái Bình Thiên Quốc phong tước, lúc này một lần nữa quy phục quân Thanh. Để tỏ lòng trung thành với triều đình nhà Thanh, hắn đã bán đứng Trần Ngọc Thành. Miêu Bái Lâm phái cháu trai là Miêu Thiên Khánh đến dụ hàng Anh Vương. Miêu Thiên Khánh nói: “Thúc phụ tôi nhận thấy hồng phúc của triều Thanh quá lớn, nên cầu xin Anh Vương cùng hưởng hồng phúc của Đại Thanh.”
Trần Ngọc Thành ném chén rượu xuống, chỉ vào Miêu Thiên Khánh, nghiêm giọng quở trách: “Thúc phụ ngươi quả thật là một kẻ vô lại tiểu nhân! Hắn chẳng khác nào ngọn cỏ trên đầu tường, gió thổi bên nào thì ngả theo bên ấy; rồng thắng thì theo rồng, hổ thắng thì theo hổ. Sau này, ngay cả một cái danh ‘giặc’ hắn cũng chẳng xứng. Sự việc đã đến nước này, Bản Vương chỉ có thể giết hắn, chứ quyết không chịu nhục.”
Tướng quân Thanh là Thắng Bảo lên ngồi trên công đường, sai người áp giải Trần Ngọc Thành đến. Binh lính hai bên ra lệnh cho ông quỳ xuống, nhưng Trần Ngọc Thành vẫn hiên ngang đứng thẳng, phẫn nộ quát lớn: “Thắng Bảo, ngươi chẳng qua chỉ là một đứa trẻ, là tên quan lại bất tài làm quốc gia lầm lỡ của nhà Thanh. Bản Vương là công thần khai quốc của Thái Bình Thiên Quốc, ba lần quét sạch Hồ Bắc, chín lần tiến xuống Giang Nam. Ngày trước, hễ thấy ta là ngươi bỏ chạy. Dưới chân núi Bạch Thạch, ta dẫn quân quét sạch 25 đại doanh, khiến toàn quân ngươi tan tác, còn ngươi chỉ biết ôm đầu tháo chạy cùng hơn chục con ngựa. Chính ta đã tha cho ngươi một mạng. Nay lại muốn ta quỳ trước ngươi sao? Thật đúng là kẻ vô liêm sỉ, không biết tự trọng!”
Thắng Bảo gượng cười giễu cợt: “Nếu vậy sao ngươi lại bị ta bắt được?”
Anh Vương đáp: “Ta tự mình sa vào lưới, há phải là công lao của ngươi sao? Hôm nay ta chết thì ngày mai Miêu Bái Lâm cũng sẽ chết. Ngươi còn nhớ trận Quan Đình ở Hợp Phì năm xưa chứ? Khi ấy, ngươi dẫn hai vạn kỵ binh giao chiến với ta, cuối cùng còn lại bao nhiêu người sống sót?”
Nói xong, ông liền thản nhiên ngồi xuống ngay trên mặt đất.
Thắng Bảo nghe vậy im lặng hồi lâu, rồi sai thuộc hạ mang rượu và thức ăn đến, tiếp tục khuyên ông đầu hàng. Anh Vương nói: “Đại trượng phu chết thì chết, hà tất phải nhiều lời!”
Lá cờ của Anh Vương Trần Ngọc Thành. (Ảnh: Tư liệu công cộng)
Trong lời tự thuật của mình, Anh Vương nói rằng ông đã tung hoành khắp Nam Bắc sông Trường Giang, rất ít khi gặp thất bại. Cuối cùng, vì trúng kế mà bị bắt, cũng là do ý trời.
Ông nói: “Thái Bình Thiên Quốc mất đi một mình ta thì giang sơn cũng mất đi một nửa. Ta chịu ơn sâu nặng của Thiên Vương Thiên triều, tuyệt đối không có ý đầu hàng. Bốn nghìn tướng sĩ do ta thống lĩnh đều là những tinh binh từng trải qua trăm trận, không biết giờ này họ còn hay mất? Nếu ta phạm phải tội tày trời, dù đao cưa, búa rìu có băm vằn xới thịt, tất cả cũng chỉ một mình ta gánh chịu, không liên quan đến người khác.”
Ngày 04/06/1862, Trần Ngọc Thành bị xử lăng trì tại huyện Diên Tân, tỉnh Hà Nam, khi mới 26 tuổi. Sau khi Can Vương Hồng Nhân Can biết tin, tại Thiên Kinh ông đau buồn than rằng: “Anh Vương vừa mất, thế lực và uy thế quân đội lập tức suy sụp, hoàn toàn tan rã!” Ông lại than: “Từ khi Anh Vương bị bắt, đại sự đã không thể thành.”
Con người sống trên đời, không ai không coi trọng sinh tử. Thế nhưng khí phách can đảm bẩm sinh của Anh Vương khiến ông ngay cả trước giờ hành hình cũng không nghĩ cho bản thân, mà chỉ nghĩ đến bốn nghìn tinh binh và giang sơn của Thiên Quốc. Tuổi 26 đầy khí phách anh hùng, tấm lòng và khí độ của ông đã vượt khỏi sinh tử nhất thời của đời người; lòng trung trinh kiên định không gì lay chuyển nổi cũng đã vượt lên trên sự tàn khốc của hình phạt dưới lưỡi đao, của nỗi đau đớn đến tan gan nát ruột khi chịu cực hình.
Trần Ngọc Thành chinh chiến suốt 11 năm, dọc ngang ra trận dũng mãnh vô song. Từ một thiếu niên trong đội thiếu niên, ông trưởng thành thành vị thống soái của đại quân; mới 21 tuổi đã gánh vác trọng trách đại cục của Thiên triều, cho đến khi trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 26. Khi dòng sông thời gian gột rửa hết cát bụi cuồn cuộn của thế gian, cuộc đời ngắn ngủi của Anh Vương cùng lòng trung dũng kiên trinh của ông cuối cùng sẽ như vàng ròng lấp lánh giữa cơn sóng dữ, tỏa sáng rực rỡ.
Một cảnh trong cuộc khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc. (Ảnh: Tư liệu công cộng)
(Còn tiếp)
Biên tập bản tiếng Trung: Tô Tiểu Ý