Tác giả: Olivia Gomm

[ChanhKien.org]

Người hâm mộ Đoàn Nghệ thuật Biểu diễn Shen Yun cầm các biểu ngữ bày tỏ sự ủng hộ đoàn nghệ thuật múa cổ điển Trung Hoa này bên ngoài Trung tâm Nghệ thuật Quốc gia ở Ottawa (Canada) ngày 17/6/2026. (Ảnh: The Epoch Times)

Các nghị sĩ Đảng Bảo thủ Canada đang kêu gọi các đảng viên Đảng Tự do trong Ủy ban Di sản của Hạ viện ủng hộ kiến nghị lên án sự can thiệp của Bắc Kinh nhằm vào các buổi biểu diễn của Shen Yun và các học viên Pháp Luân Công tại Canada.

Ngày 28/5 vừa qua, nghị sĩ Đảng Bảo thủ Garnett Genuis đã đệ trình một kiến nghị tại cuộc họp của Ủy ban Di sản Hạ viện Canada, kêu gọi Quốc hội lên án dứt khoát hành vi can thiệp của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tại Canada, bao gồm những nỗ lực nhằm đe dọa, kiểm duyệt hoặc đàn áp quyền tự do biểu đạt nghệ thuật và tự do ngôn luận.

“Tôi tin rằng, không có lý do gì phải tranh cãi về việc phản đối các chính phủ nước ngoài đe dọa người dân Canada hoặc tìm cách đàn áp các buổi biểu diễn nghệ thuật trên lãnh thổ Canada”, nghị sĩ Đảng Bảo thủ Rachael Thomas nói với các phóng viên ngày 17/6.

Nghị sĩ Đảng Bảo thủ Garnett Genuis trong cuộc họp báo tại Ottawa ngày 15/10/2025. (Ảnh: The Canadian Press/Adrian Wyld)

“Tuy nhiên, các thành viên của Đảng Tự do vẫn bỏ phiếu phản đối kiến nghị này”.

Theo ghi nhận, kiến nghị trên được đưa ra trong bối cảnh hàng loạt vụ việc can thiệp và đe dọa có liên hệ với chính quyền Trung Quốc được phát hiện nhằm vào các buổi biểu diễn của Shen Yun tại Canada trong năm nay, bao gồm các vụ đe dọa đánh bom giả và những nỗ lực gây sức ép buộc các nhà hát hủy các buổi diễn.

Khi nghị sĩ Genuis đệ trình kiến nghị vào ngày 28/5, các nghị sĩ Đảng Tự do trong Ủy ban Di sản đã bỏ phiếu không nhất trí thông qua, cho rằng kiến nghị cần được xem xét và thảo luận thêm.

Phát biểu tại buổi họp báo cùng nghị sĩ Rachael Thomas ngày 17/6, ông Genuis nói với các phóng viên rằng, các nghị sĩ Đảng Tự do “đã từ chối ủng hộ kiến nghị này và không đưa ra bất kỳ lời giải thích nào” khi các nghị sĩ Đảng Bảo thủ một lần nữa đưa kiến nghị ra xem xét 12 ngày sau đó.

“Khi đã có những bằng chứng rất rõ ràng cho thấy đã có hành vi tìm cách can thiệp, phản ứng của Đảng Tự do lại là từ chối lên án điều đó”, ông Genuis nói. “Chúng ta cần bảo vệ tính liêm chính của quá trình nghị sự, cũng như lĩnh vực nghệ thuật và văn hóa của Canada, trước sự can thiệp từ nước ngoài”.

Sau khi trả lời phỏng vấn báo chí, bà Thomas cho biết trong một tuyên bố rằng kiến nghị đã viện dẫn “những vụ việc nghiêm trọng và đáng lo ngại” xảy ra tại Canada, bao gồm các báo cáo cho biết các quan chức Trung Quốc đã tìm cách gây sức ép buộc các địa điểm tổ chức hủy các buổi diễn của Shen Yun, các vụ đe dọa đánh bom nặc danh nhằm vào các buổi biểu diễn, cũng như những nỗ lực đe dọa các học viên Pháp Luân Đại Pháp và đàn áp quyền tự do biểu đạt trong nghệ thuật.

Nghị sĩ Đảng Bảo thủ Rachael Thomas, đại diện khu vực bầu cử Lethbridge, phát biểu trong phiên chất vấn tại Đồi Nghị viện ở Ottawa vào ngày 15/9/2025. (Ảnh: The Canadian Press/Adrian Wyld)

Ông Genuis nói rằng người dân Canada cần được tự do bày tỏ quan điểm và tham gia các hoạt động nghệ thuật mà không phải lo ngại bị quấy rối, đe dọa hoặc chịu sức ép từ nước ngoài; cũng như không phải lo sợ các chính phủ nước ngoài sẽ tìm cách kiểm soát phát ngôn hay các hoạt động của họ trên lãnh thổ Canada.

Ông Genuis cho biết thêm Đảng Bảo thủ đã kêu gọi chính phủ có các biện pháp mạnh mẽ hơn để đối phó với sự can thiệp từ nước ngoài và hoạt động đàn áp xuyên quốc gia, bao gồm các biện pháp nhằm bảo vệ các cộng đồng di dân, tăng cường an ninh quốc gia, bảo vệ quyền tự do ngôn luận và buộc các tác nhân nước ngoài phải chịu trách nhiệm.

“Canada phải là một quốc gia có quyền tự do biểu đạt nghệ thuật được bảo vệ, nơi các cộng đồng văn hóa có thể tự do gìn giữ và tôn vinh truyền thống của mình và nơi các chế độ độc tài nước ngoài sẽ vấp phải sự phản ứng kiên quyết khi tìm cách làm suy yếu chủ quyền và các quyền tự do cơ bản của chúng ta”, ông Genuis nói thêm.

Đàn áp xuyên quốc gia

Nghị sĩ Genuis đã trình kiến nghị trên vào cùng ngày người đại diện của Hiệp hội Pháp Luân Đại Pháp Canada điều trần trước Ủy ban Di sản và trình bày với các nghị sĩ rằng nếu không có phản ứng kịp thời nhằm chấm dứt hoạt động đàn áp xuyên quốc gia mà Bắc Kinh nhắm vào các buổi biểu diễn Shen Yun tại Canada, các chính quyền nước ngoài sẽ trở nên hung hăng hơn trong việc đàn áp tự do nghệ thuật và tự do tôn giáo, gây nguy hại cho tất cả người dân Canada.

Ông Joel Chipkar – người phát ngôn của Hiệp hội Pháp Luân Đại Pháp Canada – cho biết, Shen Yun đã lưu diễn khắp thế giới và đến các nhà hát trên toàn Canada trong suốt 20 năm qua, nhưng trong những năm gần đây, dưới chỉ thị trực tiếp của lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, ĐCSTQ đã nâng cấp chiến dịch đàn áp quy mô toàn cầu nhằm tìm cách ngăn chặn các buổi biểu diễn của Shen Yun thông qua nhiều phương thức như gây sức ép ngoại giao, lợi dụng hệ thống tư pháp phương Tây để tiến hành các vụ kiện ác ý, cùng khoảng 150 vụ đe dọa đánh bom giả nhắm vào Shen Yun trên toàn thế giới.

Có trụ sở tại New York, Shen Yun được thành lập năm 2006 bởi các nghệ sĩ ưu tú người Trung Quốc, với sứ mệnh hồi sinh nền văn hóa truyền thống Trung Hoa, vốn ngày càng mai một dưới nhiều thập kỷ cai trị của chế độ cộng sản. Nhiều nghệ sĩ của Shen Yun là những người tu luyện Pháp Luân Đại Pháp (còn gọi là Pháp Luân Công), một môn tu luyện thiền định ôn hoà dựa trên các nguyên lý “Chân – Thiện – Nhẫn”.

Các nghệ sĩ của Đoàn Nghệ thuật Biểu diễn Shen Yun trong khoảnh khắc chào khán giả tại Nhà hát Queen Elizabeth tháng 4/2026. (Ảnh: The Epoch Times)

Pháp Luân Đại Pháp là môn tu luyện tinh thần phát triển nhanh nhất tại Trung Quốc vào đầu thập niên 1990. Theo ước tính của chính phủ Trung Quốc, có khoảng 70 đến 100 triệu người dân đã tham gia tập luyện. Đây cũng là thời điểm chính quyền Trung Quốc bắt đầu xem sự phổ biến ngày càng tăng của pháp môn tu Phật này là mối đe dọa đối với chế độ độc đảng và đã phát động chiến dịch đàn áp Pháp Luân Đại Pháp vào năm 1999, tuyên bố sẽ xóa bỏ pháp môn này.

Ông Chipkar cho biết sở dĩ ĐCSTQ tìm cách đàn áp Shen Yun vì các buổi biểu diễn của đoàn giúp công chúng hiểu hơn về “vẻ đẹp của nền văn hoá truyền thống đích thực Trung Hoa trước thời cộng sản”, đồng thời giúp nâng cao nhận thức về những hành vi vi phạm nhân quyền đang diễn ra tại Trung Quốc dưới sự cai trị của đảng cầm quyền.

Ông Chipkar cũng lưu ý, mặc dù hiện nay Shen Yun đang là mục tiêu bị nhắm đến, nhưng nếu các nỗ lực can thiệp của ĐCSTQ không bị ngăn chặn thì trong tương lai, các nghệ sĩ Canada khác cũng có thể phải đối mặt với những hình thức gây sức ép tương tự, các đối tượng nạn nhân điển hình có thể bị nhắm đến là các nhạc sĩ, nhà văn hoặc các nghệ sĩ biểu diễn bày tỏ sự ủng hộ đối với nền dân chủ ở Trung Quốc hoặc chỉ trích chủ nghĩa cộng sản.

Ông Chipkar nhận định, nếu các giá trị như dân chủ, quyền tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng và tự do biểu đạt nghệ thuật phải tạm gác sang một bên để làm hài lòng Trung Quốc vì lợi ích thương mại, thì “chúng ta đang đánh mất chính đất nước mình”.

Một nhóm người tập trung bên ngoài Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn Bốn mùa ở Toronto để bày tỏ sự ủng hộ Shen Yun vào ngày 1/4/2026, sau khi các buổi biểu diễn bị hủy vì lo ngại đe dọa đánh bom mà cảnh sát sau đó xác định là không có căn cứ. (Ảnh: Teng Dongyu/The Epoch Times)

Các mối đe dọa có liên hệ với Trung Quốc

Theo cơ quan chức năng, một số vụ đe dọa nhằm vào Shen Yun tại Canada trong năm nay được xác định có liên hệ với Trung Quốc. Điển hình như tại Trung tâm Nghệ thuật Quốc gia (NAC) ở Ottawa, một tổ chức công thuộc sự quản lý Chính phủ Liên bang Canada, trước đây đã tổ chức các buổi biểu diễn của Shen Yun trong suốt 18 năm. Tuy nhiên, ngay sau cuộc gặp với các quan chức Đại sứ quán Trung Quốc trong năm nay, NAC đã quyết định không tổ chức các buổi biểu diễn của Shen Yun trong các năm 2026 và 2027.

Ngay sau đó, cộng đồng người hâm mộ yêu mến Shen Yun tại Canada (Fans of Shen Yun Canada), nơi quy tụ các khán giả và những người ủng hộ Shen Yun, đã phát động một chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng và đăng tải một bản kiến nghị trên trang LetShenYunPerform.ca, trong đó đã thu thập và trình bày các thông tin về mối quan hệ giữa NAC và Đại sứ quán Trung Quốc.

Trước đó, Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn Bốn mùa ở Toronto đã hủy 6 buổi biểu diễn của Shen Yun dự kiến diễn ra từ ngày 29/3 đến ngày 5/4/2026 sau khi nhà hát nhận được các lời đe dọa đánh bom giả, mặc dù cuộc điều tra của cảnh sát đã xác nhận những lời đe dọa này là vô căn cứ. Vài tuần sau đó, nhà hát đã đồng ý tổ chức lại các buổi biểu diễn Shen Yun theo lịch mới từ ngày 25 đến 28/6.

Nhà hát Queen Elizabeth ở Vancouver cũng nhận được các lời đe dọa đánh bom giả trước thềm các buổi biểu diễn của Shen Yun vào tháng 4. Tuy nhiên, sau khi Sở Cảnh sát Vancouver (VPD) xác nhận những lời đe dọa này không đáng tin, nhà hát đã cho phép các buổi biểu diễn diễn ra theo đúng kế hoạch. Phía nhà hát cũng xác định số điện thoại liên kết với tài khoản email gửi các lời đe dọa có nguồn gốc từ Trung Quốc, đồng thời đây cũng chính là tài khoản email đã gửi các lời đe dọa đến nhà hát ở Toronto.

Theo một bài báo của Global News đăng ngày 4/5, các quan chức thuộc Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại Vancouver đã có cuộc gặp gỡ với một quan chức Tòa thị chính Vancouver vào tháng 4 nhằm gây sức ép buộc thành phố không cho phép Shen Yun biểu diễn tại Nhà hát Queen Elizabeth do thành phố sở hữu.

(Theo The Epoch Times)

Dịch từ:

https://www.theepochtimes.com/world/tory-mps-urge-liberals-to-pass-committee-motion-against-ccp-interference-with-shen-yun-6049444