[ChanhKien.org]
Có lần, Plato khiển trách không thương tiếc một cậu bé về một chuyện nhỏ nhặt, bởi vì cậu bé này liên tục chơi một trò chơi ngớ ngẩn. Trước sự khiển trách nghiêm khắc gần như vô lý của bậc hiền triết, cậu bé tỏ ra không phục và hỏi: “Ngài chỉ vì một chuyện nhỏ như vậy mà trách mắng cháu sao?”, “Con thường xuyên làm như thế thì không còn là chuyện nhỏ nữa!”, Plato trả lời: “Con sẽ hình thành một thói quen xấu gây hại cho con suốt đời”. Điều này cho thấy thói quen quan trọng đối với cuộc đời con người như thế nào.
Trong sinh hoạt, học tập và giao tiếp, con người không ngừng lặp đi lặp lại một phương thức hành vi nào đó, khiến chúng dần cố định lại, từ đó hình thành một thói quen. Một khi thói quen đã hình thành, nó sẽ tạo ra những ảnh hưởng quan trọng đối với cuộc đời con người. Khi con người đã có một thói quen nào đó, họ sẽ vô thức hành động dưới sự chi phối của thói quen ấy. Thói quen tốt có thể mang lại lợi ích suốt đời; ngược lại thói quen xấu lại có thể gây hại cả đời. Về phương diện giáo dục con cái, gia đình chúng tôi rất chú trọng đến việc giúp các cháu hình thành thói quen học tập tốt.
Bất kỳ ai cũng sống trong một môi trường nhất định nào đó, đồng thời luôn luôn chịu sự hun đúc và ảnh hưởng của môi trường đó. Môi trường sống của trẻ em không ngoài hai nơi: một là môi trường gia đình và hai là môi trường học đường. Chúng tôi rất coi trọng việc xây dựng một môi trường gia đình tốt đẹp. Tôi và vợ đều yêu thích học tập, ham học hỏi, chưa bao giờ đánh bài, cũng không chơi mạt chược, từ đó tạo dựng nên một gia đình tiêu biểu đầy không khí học tập. Trong môi trường gia đình như vậy, con cái sẽ cảm thấy ấm áp, vui vẻ và có cảm xúc ổn định. Dưới ảnh hưởng của sự “thẩm thấu một cách lặng lẽ” (nhuận vật tế vô thanh) từ cha mẹ này, các cháu đã hình thành được thói quen tự học rất tốt.
Chúng tôi chú trọng khơi gợi hứng thú học tập của các con. Tôi còn nhớ khi các con còn nhỏ, tôi đã mua cho các cháu một cuốn sách đọc tiếng Anh dành cho trẻ em. Cuốn sách được in màu, kết hợp cả chữ viết và hình ảnh. Ví dụ, hình vẽ là quả chuối thì bên dưới sẽ ghi từ tiếng Anh là “banana”; hình vẽ là quả táo thì bên dưới ghi “apple”; hình vẽ là chú gà con thì bên dưới ghi “chicken”; hình vẽ là con bò sữa thì bên dưới ghi “cow”. Cuốn sách trông rất trực quan, các cháu rất thích xem, rất thích học, mỗi ngày tôi dạy các cháu học bốn đến năm từ vựng. Có khi vì công việc bận rộn, tôi quên không dạy các cháu học tiếng Anh, các cháu sẽ cầm sách chủ động đến tìm tôi nhờ dạy. Hứng thú học tiếng Anh của các cháu đã được khơi dậy trong trạng thái không hay không biết như vậy. Sau này, các cháu học tiếng Anh rất nhẹ nhàng, cha mẹ hầu như không phải quản lý việc học của các cháu, mà thành tích tiếng Anh của cả hai con đều rất xuất sắc. Trong cuộc thi tiếng Anh dành cho học sinh trung học toàn quốc, các cháu đều từng giành giải nhất. Hiện nay, có một số bậc cha mẹ khi con còn nhỏ không chú trọng việc khơi dậy hứng thú học tập của con, mà lại yêu cầu con phải nhận biết bao nhiêu chữ, làm đúng bao nhiêu bài, học được bao nhiêu kiến thức; kết quả rất có thể sẽ đi ngược lại mong muốn. Trẻ không có hứng thú, coi việc học là gánh nặng, thì làm sao có thể học tốt được?
Đối với việc học tập của con cái, chúng tôi cũng có yêu cầu nghiêm khắc, đồng thời áp dụng những quy tắc thích hợp để đôn đốc các cháu. Nhà toán học nổi tiếng người Mỹ, cha đẻ của điều khiển học hiện đại Norbert Wiener, khi kể về những yêu cầu nghiêm khắc của cha mình đối với thói quen học tập thời niên thiếu, đã từng nói: “Đại số đối với tôi không có gì khó, nhưng phương pháp dạy học của cha khiến chúng tôi không lúc nào được lơ là về mặt tinh thần, mỗi sai lầm đều phải được sửa chữa. Đối với những lỗi tôi vô tình mắc phải, lần đầu ông cảnh cáo bằng một tiếng ‘Cái gì?’ sắc bén và vang dội; nếu tôi không lập tức sửa lại, ông sẽ nghiêm khắc quở trách tôi một trận, buộc tôi ‘làm lại một lần nữa’. Tôi từng gặp không ít người có năng lực, nhưng về sau họ lại chẳng làm nên việc gì, bởi vì những người ấy học hành lơi lỏng, không chịu sự ràng buộc của kỷ luật nghiêm khắc. Thứ tôi nhận được từ cha mình chính là kỷ luật và sự rèn luyện nghiêm ngặt như vậy”.
Dưới những yêu cầu nghiêm khắc của cha, Wiener đã hình thành thói quen học tập tốt, cuối cùng đạt được những thành tựu rực rỡ, trở thành nhà khoa học vĩ đại được ngưỡng mộ trên toàn thế giới. Điều này có ý nghĩa gợi mở đối với việc giáo dục con cái của các bậc cha mẹ ngày nay. Con trai tôi khi học tiểu học rất thích chơi đùa, làm bài tập thì qua loa. Mỗi ngày tôi đều phải kiểm tra bài tập của cháu, có lúc trong một ngày cháu làm sai không ít bài. Ban đầu tôi nghiêm khắc phê bình cháu, nhưng không mấy hiệu quả. Để thúc đẩy cháu học tập tốt hơn, tôi đã bàn bạc với cháu và cùng nhau đề ra quy định: “Làm sai một bài, đánh một roi”. Chiếc roi này được làm bằng cách dùng một sợi len đỏ buộc một cành liễu và một cành đào lại với nhau, đặt ở đầu giường nơi con ngủ. Dĩ nhiên, chiếc roi rất nhỏ, không thể làm con bị thương, nhưng đánh vào lòng bàn tay thì rất đau. Theo lời người quê tôi nói, loại roi này có tác dụng trừ tà. Họ cho rằng trẻ không đi đúng đường, ham chơi nghịch ngợm là do bị tà khí quấy nhiễu. Dùng loại roi này để dạy trẻ có thể xua đuổi tà khí trên người các cháu. Phương pháp này quả thật có hiệu quả: sau khi áp dụng, hành vi của con dần đi vào nề nếp, số bài làm sai ngày càng ít, thành tích cũng dần dần được cải thiện.
“Muốn làm tốt công việc thì trước hết phải có công cụ tốt”. Để con cái học tập tốt, chúng ta còn cần phải chú ý bồi dưỡng cho các cháu những phương pháp học tập đúng đắn. Phương pháp học tập có rất nhiều, chẳng hạn như phương pháp đặt vấn đề, phương pháp giải quyết vấn đề, phương pháp tăng cường trí nhớ, phương pháp ghi chép khi đọc sách, phương pháp ứng phó với kỳ thi, v.v. Xét từ một ý nghĩa nào đó, phương pháp học tập còn quan trọng hơn cả chỉ số thông minh. Bởi vì phương pháp học tập phù hợp có thể giúp trẻ hoàn thành nhiệm vụ học tập một cách thuận lợi và hiệu quả hơn, từ đó nâng cao thành tích học tập. Khi trẻ đã tìm được phương pháp học tập phù hợp với bản thân, cần để trẻ kiên trì vận dụng và hình thành thói quen, như vậy mới có thể giúp trẻ học tập tốt hơn. Ví dụ, chúng tôi thường bảo các con trước khi đi ngủ hãy hồi tưởng lại trong đầu những kiến thức đã học trong ngày; nếu có chỗ nào chưa thật rõ ràng thì sáng hôm sau thức dậy ôn lại một lần, như vậy sẽ giúp tăng cường trí nhớ. Hoặc ví dụ như, dạy các con khi gặp câu hỏi khó trong lúc thi, nếu tạm thời không giải được thì có thể dừng lại một chút, để não bộ nghỉ ngơi, nhìn ra ngoài cửa sổ, chuyển hướng tầm mắt và điều chỉnh trạng thái, vài phút sau quay lại làm tiếp, có thể sẽ đạt được hiệu quả bất ngờ.
Phương pháp học tập còn phải tùy theo từng người, không thể máy móc rập khuôn. Phương pháp học tập vốn dĩ khác nhau ở mỗi người, điều quan trọng là bản thân phải học cách suy nghĩ, tìm tòi và trải nghiệm một cách nghiêm túc rằng phương thức nào giúp mình hiểu và tiếp thu kiến thức mới tốt hơn? Làm thế nào để trong thời gian ngắn hơn mà đạt được hiệu quả học tập cao hơn? Làm thế nào để nâng cao năng lực giải quyết vấn đề? v.v. Nhất định phải để trẻ hiểu rằng: phương pháp học tập tốt đối với người khác chưa chắc đã phù hợp với bản thân mình; có thể tham khảo những phương pháp hay của người khác, nhưng tuyệt đối tránh việc áp dụng máy móc, không xét đến tình hình thực tế của bản thân.
Những điều trình bày ở trên về việc hình thành thói quen học tập tốt có ảnh hưởng quan trọng đối với việc học tập nói chung. Con cái trong gia đình chúng tôi có thành tích xuất sắc, đạt được thành công trong học tập, còn có một nguyên nhân quan trọng hơn nữa, đó là các cháu học Đại Pháp, và Đại Pháp đã khai mở trí huệ cho các cháu.
Trong “Giảng Pháp tại Pháp hội miền Trung Mỹ Quốc”, Sư phụ giảng:
“Ở đây tôi phải phân thành hai vấn đề để giảng cho chư vị. Một là chư vị chưa cân bằng được mối quan hệ giữa công việc của chư vị và học Pháp, nếu chư vị cân bằng được tốt thì sẽ không ảnh hưởng đến việc chư vị vẽ tranh, sẽ không ảnh hưởng đến việc chư vị sáng tác. Mỗi người chúng ta đều có công việc, mỗi người đều là một thành viên trong xã hội, hơn nữa có rất nhiều người cân bằng được các mối quan hệ hết sức tốt. Hơn nữa vừa rồi tôi còn nói với phóng viên. Sau khi học Pháp, họ không còn chấp trước nữa thì làm sao vẽ đẹp được? Trí huệ của người thường là hữu hạn, vắt kiệt óc, ăn không ngon, ngủ không yên, cứ dày vò nó, hình thành ý tưởng, phác thảo ra, vẽ ra, cũng không nhất định là đẹp. Vậy thì một người tu luyện, mà vẽ tranh lại là chuyên ngành của mình, chính là nghề nghiệp này, vậy thì nên làm tốt công việc của mình. Vậy thì trong tu luyện cảnh giới tư tưởng của chư vị cũng thăng hoa thuận theo sự tu luyện của chư vị, cảnh giới tư tưởng cao hơn người thường thì tạo ý tưởng gì đó còn cần chư vị vắt hết óc mà suy nghĩ sao? Tất cả những gì chư vị muốn vẽ, thủ pháp biểu đạt, thành tựu nghệ thuật của chư vị nhất định sẽ cao hơn người thường. Có phải là quan hệ như vậy không? Nhưng cho dù thế nào, vẽ tranh là cần thời gian, điều này thì tôi biết. Điều này cũng có thể cân bằng, hàng ngày tôi học Pháp bao nhiêu, luyện công bao nhiêu, sau đó thời gian dư ra [dành cho] công việc là được rồi, điều này không ảnh hưởng”.
Chúng tôi hiểu đoạn giảng Pháp này của Sư phụ là: Cảnh giới tư tưởng của người tu luyện sẽ thăng hoa theo quá trình tu luyện; cảnh giới tư tưởng đã thăng hoa thì trí tuệ cũng được khai mở; trí tuệ đã được khai mở thì thành tựu đạt được trong công việc và học tập nhất định sẽ cao hơn người thường. Việc thành tích học tập của con cái trong gia đình chúng tôi được nâng cao nhanh chóng sau khi tu luyện Đại Pháp đã chứng minh điều này.
Trước khi tu luyện, thành tích của con gái tôi trong lớp thuộc loại trên trung bình, chưa phải là tốt nhất; thành tích của con trai thì kém hơn một chút, trong lớp chỉ có thể xem là trung bình. Tôi còn mời giáo viên kèm riêng cho các cháu. Khi đó, tôi cho rằng nếu con gái thi đỗ vào trường đại học trọng điểm trong tỉnh, còn con trai thi đỗ vào một trường đại học hệ cử nhân bình thường trong tỉnh thì đã là khá lắm rồi. Sau khi tu luyện, Đại Pháp đã khai mở trí huệ cho cả hai con. Trong việc học tập của các con, tôi và vợ không hề đưa ra yêu cầu mới nào, càng không dùng phương pháp mới để thúc ép hay giám sát các cháu; sinh hoạt vẫn giống như trước kia, thậm chí sữa bò cũng uống rất ít, đồng thời không còn mời gia sư nữa, cũng không cho các con tham gia các lớp học thêm. Thế nhưng thành tích học tập của các con quả thực tăng lên không ngừng, như cây vừng nở hoa, từng đốt cao lên, mỗi ngày một khác, mỗi năm lại cao hơn năm trước.
Sau khi tốt nghiệp tiểu học, con gái tôi vào học tại một trường trung học trọng điểm. Trước khi tu luyện Đại Pháp, cháu có một người bạn thân, thành tích học tập tương đương với cháu. Về sau, con gái tôi tu luyện Đại Pháp, đến khi tốt nghiệp thì thành tích của hai cháu có khoảng cách rõ rệt, người bạn kia chỉ học lên một trường trung học bình thường. Sau đó, mẹ của người bạn ấy nói: “Hai năm nay sao thành tích của con gái anh chị lại tăng nhanh như vậy!” Khi con gái tôi học trung học phổ thông, có một bạn học cùng lớp thời trung học cơ sở rất ngạc nhiên hỏi cháu: “Vì sao thành tích của bạn lại thay đổi lớn như vậy?” Khi tốt nghiệp trung học phổ thông, con gái tôi với thành tích đứng thứ hai toàn trường đã thi đỗ vào trường đại học danh tiếng nhất cả nước. Sau khi tốt nghiệp, cháu được một trường đại học hàng đầu thế giới tuyển nhận làm nghiên cứu sinh và còn được cấp học bổng toàn phần. Không lâu trước đây, cháu gọi điện về nói rằng mình lại được bình chọn là “sinh viên ưu tú”; trong một chuyên ngành có hàng chục người, chỉ có mình cháu được chọn, đủ thấy rằng con gái tôi ngay cả ở trường đại học hàng đầu thế giới cũng hết sức xuất sắc.
Sau khi tốt nghiệp tiểu học, con trai tôi chỉ vào học một trường trung học cơ sở bình thường. Lúc đó tôi định bỏ tiền ra để chọn trường tốt cho cháu, nhưng vợ tôi kiên quyết không đồng ý, cô ấy cho rằng người tu luyện nên thuận theo tự nhiên, không nên cưỡng cầu. Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, con trai tôi thi đỗ vào một trường trung học phổ thông trọng điểm. Khi học lớp 10, thành tích của cháu trong lớp chỉ ở mức trung bình; đến lớp 11 thì đã vươn lên hàng đầu, và khi tốt nghiệp trung học phổ thông, cháu với thành tích đứng thứ nhất toàn trường đã thi đỗ vào trường đại học danh tiếng nhất cả nước.
Giáo viên chủ nhiệm lớp con trai tôi khi cháu học trung học cơ sở từng nói với tôi và vợ rằng: “Trong cả cuộc đời dạy học của tôi, tôi chỉ dạy được một học sinh xuất sắc như thế này”. Một đứa trẻ trước kia rất bình thường, sau khi tu luyện đã trở nên vượt trội hẳn lên; ngoài Pháp Luân Đại Pháp ra, còn có điều gì khác có thể khiến một đứa trẻ thay đổi lớn đến như vậy?