Tác giả: Đường Phong – Đệ tử Đại Pháp
[ChanhKien.org]
“Mai hoa phổ” cùng với “Quất trung bí” được gọi chung là “Quất Mai”, là hai cổ phổ nổi tiếng nhất trong kỳ phổ cờ tướng. Chỉ có điều “Mai hoa phổ” nổi tiếng ở chỗ chuyên nghiên cứu hậu thủ bình phong mã, thuộc loại hình thế cờ thiên về phòng thủ. Đặc điểm của cờ tướng cổ điển là bên tiên thường dùng pháo đầu để tấn công, còn bên hậu dùng bình phong mã để phòng thủ. Đương nhiên cũng có trường hợp bên tiên dùng bình phong mã, cũng có bên hậu dùng pháo đầu để đối công, nhưng đều không phải là dòng chính.
“Mai hoa phổ” được sáng tác bởi Vương Tái Việt đời nhà Thanh, cuốn sách được hoàn thành vào thời Khang Hy. Thành tựu chủ yếu của tác phẩm là hệ thống hóa phương pháp bình phong mã phá pháo đầu. Đây cũng là bộ sách trình bày đầy đủ và hoàn chỉnh nhất về cách dùng bình phong mã để phá thế trận pháo đầu. Kỳ thực, nguyên lý của mọi kỹ pháp cổ đại đều không tách khỏi cương – nhu. Bên tiên nên cương, thể hiện tinh thần tích cực tiến thủ. Bên hậu nên nhu, thể hiện đạo lý “lấy nhu thắng cương” của người xưa.
Toàn bộ sách gồm sáu quyển, chia thành hai tập là tiền tập và hậu tập, mỗi tập lại phân thành ba quyển thượng, trung, hạ. Nội dung phân loại chi tiết, trình bày các cuộc thế như: bình phong mã phá pháo đầu (8 cuộc), pháo đầu phá quá cung pháo (5 cuộc), pháo đầu phá chuyển giác mã (3 cuộc), thuận pháo trực xa phá hoành xa (5 cuộc), thuận pháo hoành xa phá trực xa (5 cuộc), và liệt thủ pháo (5 cuộc bố cục pháo).
Cờ tướng có nguồn gốc từ thời cổ đại khi hai quân đối trận trong chiến cuộc, do đó ở giữa bàn cờ mới ghi “Sở hà Hán giới”, mang ý nghĩa mô phỏng chiến trường xưa. Thời nhà Thanh, Lưu Dung có bài thơ “Vịnh tượng kỳ” (Vịnh cờ tướng) như sau:
“Cách sông rực rỡ lửa phân hai,
Thế trận vuông tròn bày tựa mây.
Một đi không về đời quân tốt,
Ẩn thân chẳng lộ chính tướng đây.
Xe lao xung đột ai đương nổi,
Pháo bay tiến tới áp quần hùng.
Sĩ cũng di chuyển không chiến mã,
Cùng theo phò tá trọn lòng trung.
Bài thơ mô tả về cờ tướng như vậy thật vô cùng chuẩn xác.